Lęk przed koronawirusem SARS-CoV-2 i wsparcie społeczne a stres rodzicielski u rodziców dzieci w spektrum autyzmu w czasie pandemii COVID-19

Celem pracy było porównanie poziomu stresu rodzicielskiego, lęku przed koronawirusem oraz wsparcia społecznego u rodziców dzieci w spektrum autyzmu (n = 47) i rodziców dzieci spoza spektrum (n = 118) w czasie pandemii COVID-19 w Polsce. Badanie przeprowadzono online na przełomie czwartej i piątej fali pandemii (zima 2021/2022). W badaniu wykorzystano Skalę Stresu Rodzicielskiego, Skalę Lęku przed Koronawirusem oraz Skalę Wsparcia Społecznego. Wyniki potwierdziły hipotezę o istotnie wyższym stresie rodzicielskim u rodziców dzieci w spektrum autyzmu w porównaniu z rodzicami dzieci spoza spektrum. Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w poziomie lęku przed koronawirusem, co wskazuje na uniwersalny charakter tego zagrożenia niezależny od specyfiki sytuacji rodzinnej. Rodzice dzieci w spektrum deklarowali mniejszą sieć wsparcia oraz niższą efektywność wsparcia. Lęk przed koronawirusem nie wiązał się istotnie ze stresem rodzicielskim w żadnej z grup. Negatywny związek między wsparciem społecznym a stresem zaobserwowano wśród rodziców dzieci spoza spektrum, lecz nie w grupie rodziców dzieci w spektrum autyzmu. Uzyskane wyniki wskazują, że pandemia mogła nasilić istniejące wcześniej różnice w poziomie stresu między badanymi grupami, oddziałując jednocześnie na funkcjonowanie dziecka, zasoby rodzica i czynniki kontekstualne. Wyniki przemawiają na rzecz zapewnienia rodzicom dzieci w spektrum autyzmu systematycznej pomocy psychologicznej, uwzględniającej specyficzne obciążenia opiekuńcze oraz bariery w dostępie do wsparcia ujawnione w warunkach pandemii.

The aim of the study was to compare levels of parental stress, fear of coronavirus, and social support among parents of children with autism spectrum disorder (ASD; n = 47) and parents of typically developing children (n = 118) during the COVID-19 pandemic in Poland. The study was conducted online at the turn of the fourth and fifth pandemic waves (winter 2021/2022). The following measures were employed: the Parental Stress Scale, the Coronavirus Fear Scale, and the Social Support Scale. The results confirmed the hypothesis of significantly elevated parental stress among parents of children with ASD relative to parents of typically developing children. No significant between-group differences were found in coronavirus fear levels, suggesting the universal nature of this perceived threat, independent of family-specific circumstances. Parents of children with ASD reported smaller social support networks and lower perceived effectiveness of received support. Fear of coronavirus was not significantly associated with parental stress in either group. A negative association between social support and parental stress was observed among parents of typically developing children, but not among parents of children with ASD. The findings suggest that the pandemic may have exacerbated pre-existing intergroup differences in parental stress levels, while simultaneously affecting child functioning, parental resources, and broader contextual factors. The results advocate for the provision of systematic psychological assistance to parents of children with ASD, tailored to the specific caregiving burdens and barriers to support access identified under pandemic conditions.