Psychologiczne konsekwencje niesienia pomocy humanitarnej w kontekście kryzysu na granicy polsko-białoruskiej

Praca poświęcona jest doświadczeniom osób niosących pomoc humanitarną na granicy polsko-białoruskiej. Kryzys migracyjny na pograniczu stanowi nowy i dotąd słabo zbadany kontekst w badaniach nad psychologicznymi konsekwencjami działań pomocowych, w tym wtórną traumatyzacją i wypaleniem aktywistycznym. Opracowanie ma charakter teoretyczno-empiryczny — obejmuje przegląd literatury przedmiotu oraz analizę specyfiki trwającego kryzysu humanitarnego. Celem przeprowadzonych badań było rozpoznanie psychologicznych kosztów zaangażowania w działania pomocowe oraz sformułowanie rekomendacji dotyczących systemowego wsparcia dla osób funkcjonujących w warunkach chronicznego stresu i długotrwałej ekspozycji na cierpienie innych. Zastosowano podejście mieszane — analizę ilościową (z wykorzystaniem kwestionariuszy ProQOL, STSS i LEC-5) oraz jakościową, co pozwoliło uchwycić zarówno skalę zjawiska, jak i uzyskać pogłębiony wgląd w indywidualne doświadczenia respondentów i respondentek. Wyniki wskazują na obecność objawów obciążenia psychicznego oraz podkreślają potrzebę instytucjonalnego uznania tych kosztów, wdrożenia trwałych form wsparcia i opracowania ram funkcjonowania podobnych inicjatyw.

The following thesis is devoted to the experiences of individuals providing humanitarian aid at the Polish-Belarusian border. The migration crisis at the border constitutes a new and so far, insufficiently studied context in research on the psychological consequences of aid-related activities, including secondary traumatization and activist burnout. The study is both theoretical and empirical, encompassing a review of the relevant literature and an analysis of the specific characteristics of the ongoing humanitarian crisis. This research aimed to identify the psychological costs associated with involvement in aid work and to formulate recommendations for systemic support for individuals operating under conditions of chronic stress and prolonged exposure to the suffering of others. A mixed-methods approach was employed — combining quantitative analysis (using the ProQOL, STSS, and LEC-5 questionnaires) with qualitative methods, which allowed for capturing both the scale of the phenomenon and gaining an in-depth understanding of individual experiences of the respondents. The findings indicate the presence of psychological distress symptoms and underscore the need for institutional recognition of these costs, the implementation of sustained support mechanisms, and the development of frameworks for the functioning of similar initiatives.