Bogactwo surowcowe jako przyczyna destabilizacji i utrwalania wpływów neokolonialnych w państwach postkolonialnych

Praca poświęcona jest analizie wpływu jaki bogactwo surowcowe państw postkolonialnych wywiera na destabilizację oraz utrwalanie zależności neokolonialnych w tych państwach. Badanie koncentruje się na grupie nieenergetycznych surowców strategicznych - metali odgrywających kluczową rolę we współczesnym przemyśle. Ponadto analiza skupia się na państwach Afryki oraz Ameryki Południowej, które mimo potencjału rozwojowego, związanego z bogactwem surowcowym, doświadczają negatywnych skutków eksploatacji swoich złóż. Analiza ma na celu weryfikację tezy, że bogactwo surowcowe państw postkolonialnych, zamiast wspierać ich rozwój, staje się przyczyną eksploatacji ze strony państw trzecich, naruszeń praw człowieka, kryzysów klimatycznych i niestabilności politycznej. W tym celu w pracy przybliżono pojęcie surowców strategicznych, strukturę ich łańcucha dostaw oraz ich rolę w historii stosunków państw centrum i peryferii. Następnie przeanalizowano wpływ zakorzenionej w kolonializmie, ekstraktywistycznej polityki surowcowej na czynniki oddziałujące na destabilizację państw - degradację środowiska, łamanie praw człowieka oraz konflikty. Praca uzupełniona jest również o studium przypadku poświęcone Demokratycznej Republice Konga, które obrazuje funkcjonowanie zjawiska „klątwy surowcowej”. Wyniki badań ukazują, że negatywny wpływ eksploatacji surowców na sytuację państw postkolonialnych jest wynikiem utrzymujących się struktur kolonialnych, zarówno na płaszczyźnie międzynarodowej, jak i wewnątrz państw.

The aim of this thesis is to analyze the influence of postcolonial states' resource abundance on destabilization and perpetuation of neocolonial dependencies in those countries. The study focuses on non-fuel strategic resources - metals that are crucial to contemporary industry. Furthermore, the analysis focuses on African and South American countries, which, despite the development potential associated with their resource abundance, face the negative consequences of resource exploitation. The analysis aims to verify the thesis that the resource abundance of postcolonial countries becomes the cause of exploitation by foreign states, human rights violations, environmental degradation and political instability, instead of supporting their development. The thesis discusses the concept of strategic resources, the structure of their supply chains and their role in the history of relations between core and peripheral states. Furthermore, it examines the impact of extractivist resource policies on the factors contributing to destabilization - environmental degradation, human rights violations and conflict. The analysis is complemented by a case study of the Democratic Republic of Congo, which illustrates the mechanisms of the resource curse. The findings indicate that the negative impact of resource exploitation on the situation in postcolonial states is the outcome of persistent colonial structures at both the international and domestic levels.