„Wszyscy mają skrzydła”. Marc Chagall Tadeusza Kubiaka

Artykuł prezentuje analizę grupy wierszy Tadeusza Kubiaka ogłoszonych w latach 1957–1959 i odnoszących się do malarstwa Marca Chagalla. Twórczość Kubiaka wpisuje się w wyraźny wzrost zainteresowania tym artystą w Polsce we wskazywanym okresie i stanowi istotny głos w wieloelementowej serii poetyckich wypowiedzi związanych z malarzem, jakie w tym czasie powstały. Komentowane wiersze wiążą problematykę obrazów Chagalla z zagadnieniem wyobraźni artystycznej i koncepcją twórczości jako ucieczki od rzeczywistego świata, co pozwala umieszczać te liryki w kontekście toczonego wówczas krytycznoliterackiego sporu o wyobraźnię poetycką. Jednocześnie pewne elementy nawiązań do Chagalla wskazać można w wierszach poety o tematyce żydowskiej. Przesunięcia znaczeniowe, jakich dokonuje Kubiak, odwołując się do malarza, pozwalają stwierdzić, że w ówczesnej poezji polskiej (silniej nawet niż w krytyce artystycznej i literackiej) obrazy tego twórcy istotnie występowały jako symbol nieskrępowanej artystycznej wyobraźni, stanowiąc ważny punkt odniesienia dla głoszonych wtedy koncepcji metaartystycznych.

This article offers an analysis of a group of poems by Tadeusz Kubiak published between 1957 and 1959 that engage with the painting of Marc Chagall. Kubiak’s work coincides with a pronounced rise in interest in Chagall in Poland during this period and constitutes an important contribution to a multi-faceted sequence of poetic responses to the artist that emerged at the time. The poems under discussion link issues central to Chagall’s imagery with the problem of artistic imagination and with a conception of artistic creation as an escape from empirical reality, which allows these lyrics to be situated within the contemporary literary-critical debate on poetic imagination. At the same time, certain elements of Chagallian reference can also be identified in Kubiak’s poems addressing Jewish themes. The semantic shifts effected by Kubiak in his engagement with Chagall make it possible to conclude that, in Polish poetry of the period – more markedly even than in art-historical or literary criticism – the imagery of this artist functioned as a symbol of unrestrained artistic imagination, providing an important point of reference for the meta-artistic concepts articulated at the time.