Powieści regionalne czy regiony do powieści dodane? Przypadek prozy dla dziewcząt (Śląsk Cieszyński i Podhale)

Omawiana w artykule problematyka regionalizmu w powieściach dla dziewcząt umożliwia zwrócenie uwagi na rolę przestrzeni w kształtowaniu tożsamości, edukacji i wartości kulturowych młodego pokolenia. Powieść dla dziewcząt bywała dotychczas przedmiotem uwagi badaczy, przeważnie jednak w zakresie genologicznym, historycznym, a także w kontekście konstrukcji bohaterek czy dydaktycznych funkcji spełnianych przez dzieła. Problem przestrzeni w tej literaturze stanowi lukę badawczą, w dziełach eksponuje się bowiem zarówno przestrzeń wiejską, idylliczną, jak i miejską, choć często przeciwstawione sobie w ramach dychotomii wartości. Regionalizm w tym kontekście nie tylko określa miejsce akcji, lecz także wiąże się z misją dydaktyczną i ideologiczną – kształtowaniem poczucia przynależności oraz wzmacnianiem tożsamości narodowej i lokalnej.

The article’s discussion of regionalism in girls’ novels draws attention to the role of space in shaping identity, education, and cultural values of the young generation. Although girls’ novels have been the subject of scholarly interest, research has typi-cally focused on genre classification, historical context, the construction of female protagonists, or the didactic functions of the texts. While the issue of space remains a research gap in the existing literature, these novels highlight rural, idyllic, and ur-ban environments, often contrasted through a dichotomy of values. In this context, regionalism not only defines the setting of the narrative but also serves a didactic and ideological function by fostering a sense of belonging and strengthening both national and local identities.