Poglądy polityczne a intencje działania na rzecz spowolnienia kryzysu klimatycznego

Praca przedstawia autorskie badanie o charakterze eksperymentalnym, którego celem było sprawdzenie, jak różne formy ramowania (pozytywne i negatywne naukowe oraz religijne) i różne źródła komunikatu (Jan Paweł II, naukowiec, zwykły Polak) wpływają na postawy proklimatyczne. Eksperyment przeprowadzono na próbie 403 osób, reprezentującej wyborców Prawa i Sprawiedliwości oraz Koalicji Obywatelskiej. Postawy proklimatyczne oceniano na podstawie intencji podjęcia działań zbiorowych, indywidualnych zachowań prośrodowiskowych oraz przekonań o antropogenicznej zmianie klimatu. Dodatkowo w pracy przytoczono wyniki własnych badań jakościowych, które stanowiły inspirację do poszukiwania sposobu zachęcenia osób konserwatywnych do działania na rzecz klimatu, pomimo silnej polaryzacji wokół tego zagadnienia. Wyniki eksperymentu wykazały, że ekspozycja na cytat Jana Pawła II w kontekście ramowania naukowego zwiększała intencje do normatywnego działania na rzecz klimatu u wyborców Prawa i Sprawiedliwości w porównaniu do innych źródeł komunikatu. Natomiast u wyborców Koalicji Obywatelskiej ekspozycja na cytat Jana Pawła II zwiększała intencje zachowań prośrodowiskowych w porównaniu z naukowcem i zwykłym człowiekiem. Analizy przeprowadzone z wykorzystaniem modelu 3 makra PROCESS wykazały, że ekspozycja na cytat Jana Pawła II wiązała się z silniejszymi intencjami normatywnego działania. Jednak interakcja między ramowaniem religijnym i cytatem Jana Pawła II nie wzmacniała tych efektów, wręcz przeciwnie, wiązała się ona z negatywnymi efektami. Ramowanie religijne, mimo że wzmacniało przekonania o zmianach klimatycznych u osób konserwatywnych, miało negatywny wpływ na intencje działań prośrodowiskowych u wyborców Koalicji Obywatelskiej w porównaniu do ramowania naukowego. Efekty manipulacji ramowaniem i źródłem były silniej powiązane z poglądami politycznymi niż z mierzonym jako zmienna ilościowa fundamentem Świętości. Badanie sugeruje, że skuteczna polityka klimatyczna wymaga dostosowania strategii komunikacyjnych do światopoglądu odbiorców, szczególnie w kontekście polaryzacji politycznej. Wykorzystanie autorytetu Jana Pawła II oraz ramowanie religijne mogą okazać się efektywnymi narzędziami motywującymi osoby bardziej prawicowe (a także, częściowo liberalne) do podejmowania działań na rzecz klimatu w Polsce.

The thesis presents the author's experimental study, which aimed to test how different forms of framing (positive and negative scientific and religious) and different sources of the message (John Paul II, scientist, ordinary Pole) affect pro-climate attitudes. The experiment was conducted on a sample of 403 people, representing voters of Law and Justice and The Civic Coalition. Pro-climate attitudes were assessed based on intentions to take collective action, individual pro-environmental behavior and beliefs about anthropogenic climate change. In addition, the thesis cited the results of the author's own qualitative research, which inspired a search for ways to encourage conservative people to take climate action, despite the strong polarization around the issue. The results of the experiment showed that exposure to a quote from John Paul II in a scientific context increased intentions for normative climate action in Law and Justice voters compared to other sources. In contrast, in Civic Coalition voters, exposure to the John Paul II quote increased intentions for pro-environmental behavior compared to the scientist and the common man. Analyses using the PROCESS 3 macromodel showed that exposure to the John Paul II quote was associated with stronger normative action intentions. However, the interaction between religious framing and the John Paul II quote did not strengthen these effects; on the contrary, it was associated with negative effects. Religious framing, while it strengthened beliefs about climate change among those with conservative views, had a negative effect on pro-environmental action intentions among Civic Coalition voters compared to scientific framing. The effects of framing and source manipulation were more strongly associated with political views than with the foundation of Purity, measured as a quantitative variable. The study suggests that effective climate policy requires adapting communication strategies to the worldview of the audience, especially in the context of political polarization. The use of Pope John Paul II's authority and religious framework may prove to be an effective tool for motivating those with more right-wing (and partially liberal) views to take action.