Feminizacja migracji w regionie basenu Morza Śródziemnego po 2015 roku

Praca podejmuje kwestię analizy procesu feminizacji migracji w regionie basenu Morza Śródziemnego po 2015 roku, badając udział kobiet w międzynarodowych przepływach ludności, jego charakterystykę, uwarunkowania i konsekwencje społeczne, ekonomiczne oraz polityczne. Praca ma na celu ukazanie specyficznej dynamiki zjawiska, z wielopłaszczyznowym zrozumieniem intersekcji czynników społecznych, ekonomicznych, politycznych i kulturowych, kształtujących motywacje i ścieżki migracyjne kobiet-migrantek, a także wpływ feminizacji migracji na społeczeństwa przyjmujące i wysyłające. Badanie koncentruje się na analizie literatury naukowej, dokumentów instytucjonalnych, raportów organizacji międzynarodowych oraz danych statystycznych dotyczących migracji w regionie Morza Śródziemnego w latach 2015–2025. Zastosowanie perspektywy feministycznej i intersekcjonalnej pozwala na holistyczne uchwycenie złożoności doświadczeń migrantek, w tym ich wyszczególnionych motywacji, strategii przetrwania, ścieżek migracyjnych oraz sposobu, w jaki są przedstawiane w mediach i dyskursie publicznym. Praca podzielona jest na trzy części: istota kontekstu migracyjnego oraz specyfiki regionu śródziemnomorskiego, definicja i etapy procesu feminizacji migracyjnego (z wyszczególnieniem płci jako czynnika kształtującego doświadczenie mobilności) oraz implikacje teoretyczne i praktyczne zjawiska. Rozdział I przedstawia ramy teoretyczne dla badanego ujęcia migracji w danym regionie po kryzysie migracyjnym w 2015 roku. Rozdział II charakteryzuje proces feminizacji migracji, jego etapy i uwarunkowania, a także wyszczególnia współczesne trendy migracyjne, łącząc analizę ilościową z obserwacjami jakościowymi. Rozdział III bada skutki procesu i ich wpływ na struktury społeczne, redefinicję ról płciowych, ukształtowania rynku pracy oraz ustosunkowanie się wobec nich polityk migracyjnych i strategii integracyjnych. Praca podważa tezę o migracji jako wyłącznie zjawisku ilościowym i analizuje praktykę mobilności, strategie adaptacyjne i ostatecznie głębokie przemiany społeczne przez pryzmat wagi czynnika płci. Analiza ta umożliwia krytyczną ocenę adekwatności obowiązujących współcześnie rozwiązań instytucjonalnych oraz wyznacza kierunki dalszych badań w zakresie migracji i roli płci w globalnych przepływach ludności.

The thesis addresses the analysis of the feminisation of migration in the Mediterranean basin after 2015, examining women's participation in international population flows, along with its characteristics, determinants, and social, economic, and political consequences. The study aims to highlight the specific dynamics of this phenomenon through a multifaceted understanding of the intersection of social, economic, political, and cultural factors that shape the motivations and migratory pathways of female migrants, as well as the impact of the feminisation of migration on both host and sending societies. The research focuses on the analysis of academic literature, institutional documents, reports by international organisations, and statistical data on migration in the Mediterranean region between 2015 and 2025. Applying feminist and intersectional perspectives allows for a holistic comprehension of the complexity of female migrants' experiences, including their specific motivations, survival strategies, migratory pathways, and the ways they are portrayed in the media and public discourse. The thesis is divided into three parts: the essence of the migratory context and the specific specificities of the Mediterranean region; the definition and stages of the migration feminisation process (highlighting gender as a factor shaping the mobility experience); and the theoretical and practical implications of the phenomenon. Chapter I presents the theoretical framework for the studied approach to migration in the given region following the 2015 migration crisis. Chapter II characterises the process of the feminisation of migration, its stages, and determinants, and outlines contemporary migratory trends, combining quantitative analysis with qualitative observations. Chapter III examines the consequences of the process and their impact on social structures, the redefinition of gender roles, labour market configurations, and how migration policies and integration strategies respond to them. The thesis challenges the notion of migration as a purely quantitative phenomenon, analysing mobility practices, adaptive strategies, and, ultimately, profound social transformations through the lens of the importance of the gender factor. This analysis enables a critical assessment of the adequacy of currently applicable institutional solutions and outlines directions for further research in the field of migration and the role of gender in global population flows.