Ustalanie marży ryzyka kredytowego zgodnie z Nową Umową Kapitałową a dochodowość usług oferowanych klientowi banku

Przedmiotem rozprawy doktorskiej jest wskazanie na wpływ Nowej Umowy Kapitałowej i metody wewnętrznych ratingów na cenę kredytu bankowego oraz konieczność stosowania przez banki, zgodnie z nadaną klientowi klasą ryzyka (ratingiem), wyższej niż dotychczas marży kredytowej (ryzyka) w przypadku najbardziej ryzykownych kredytów, przy istniejącej konkurencji między bankami. W pracy dokonano analizy przenoszenia ryzyka kredytowego klienta na cenę pozostałych usług bankowych (pozakredytowych) w wyniku zastosowania niższej, nieadekwatnej do poziomu ryzyka kredytowego marży kredytowej i uwzględnienia jej pozostałej części przy pozostałych usługach oferowanych danemu klientowi oraz określenia ryzyka w odniesieniu do kredytobiorcy (ryzyka łącznego), a nie tylko konkretnego kredytu (ryzyka kredytowego). Badanie przeprowadzono na wybranej grupie kredytobiorców będącej klientami jednego z oddziałów banku funkcjonującego w polskim systemie bankowym. Analizowane dane dotyczą lat 2005-2009. Wyniki analizy dowodzą, że bank w praktyce może nie stosować się bezwzględnie do zasady nakazującej wyznaczanie relatywnie wyższych marż kredytowych dla klientów reprezentujących wyższy poziom ryzyka kredytowego. Bank, stosując niższe niż by to wymagało ryzyko kredytowe klientów marże kredytowe, zapewnia sobie rentowną współpracę z klientami o podwyższonym ryzyku kredytowym, a nawet w niektórych przypadkach, z klientami o najwyższym ryzyku kredytowym. Rentowność tę można osiągnąć poprzez zarządzanie ryzykiem łącznym kredytobiorców. Sformułowane na podstawie badania wnioski mogą stać się postulatami w kierunku zmian zasad NUK. Nowe zasady NUK dotyczące ryzyka bankowego mogłyby wówczas uwzględniać możliwość pokrywania ryzyka kredytowego klientów nie tylko przez wyniki zapewnione przez transakcje kredytowe o odpowiedniej marży kredytowej, ale i również przez wyniki z usług nieobciążonych ryzykiem kredytowym.The subject of this doctoral dissertation is to indicate the influence of the New Capital Accord and the internal ratings based approach (IRB) on the price of a bank credit and the fact that banks must employ, according to the risk class (rating) assigned to the customer, a credit (risk) margin higher than hitherto in the case of the most risky credits, with the current competition between banks. The dissertation has presented the analysis of the transfer of credit risk to the price of other bank (non-credit) services as the result of employing a lower credit margin, which is inadequate to the risk level, at the same time considering the remaining part of it for the rest of services offered to a particular customer. The dissertation has not only determined the risk of a certain credit (credit risk), but also the one concerning the borrower (of the total risk). The research has been made among a selected group of borrowers who are the customers of one of the bank branches operating within the Polish banking system. The analyzed data concern years 2005-2009. The outcome of the analysis proves that, in practice, the bank does not have to absolutely employ the rule that dictates to set relatively higher credit margins for the customers representing the higher level of credit risk. The bank, which employs credit margins that are lower than the required by the credit risk, provides a profitable cooperation with customers with increased credit risk, while, in some cases, even with the customers of the highest credit risk. This profitability can be achieved by managing the total risk of the borrowers. The conclusions made on the basis of the research might become the postulates for changing the rules of the New Capital Accord. The new rules of the New Capital Accord concerning the bank risk could be, then, able to consider the possibility of covering the customers’ credit risk not only via the outcome provided by credit transactions at the proper credit margin, but also by the results of services that are not charged with credit risk (non-credit services).