Rola starosty w systemie bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce: studium przypadku powiatu nowodworskiego

Przedmiotem pracy jest analiza pozycji ustrojowej i roli starosty w systemie bezpieczeństwa i porządku publicznego w Polsce. Celem pracy jest ocena, w jakim stopniu włodarz powiatu dysponuje instrumentami prawnymi oraz organizacyjnymi, pozwalającymi na skuteczne zarządzanie bezpieczeństwem lokalnym, a także identyfikacja barier systemowych w tym obszarze. Główna hipoteza badawcza zakłada, że efektywność działań starosty jest silnie determinowana i nierzadko ograniczana przez czynniki organizacyjne, nieprecyzyjne podziały kompetencji oraz deficyty infrastrukturalne. W warstwie metodologicznej zastosowano strategię triangulacji. Analizę dogmatyczno-prawną aktów normatywnych i literatury przedmiotu skonfrontowano z badaniami jakościowymi w postaci pogłębionego wywiadu eksperckiego oraz weryfikacji niepublikowanych dokumentów operacyjnych. Oś empiryczną pracy stanowi studium przypadku powiatu nowodworskiego, terytorium o unikalnym nagromadzeniu czynników ryzyka, zdominowanego przez cykliczne zagrożenia powodziowe. Analiza wykazała, że w obliczu realnego zagrożenia starosta ewoluuje z roli klasycznego administratora w operacyjnego zarządcę ryzykiem. Zidentyfikowano wysoce skuteczne praktyki lokalne, takie jak fizyczna i funkcjonalna symbioza Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego z Państwową Strażą Pożarną. Jednocześnie zdiagnozowano zjawisko asymetrii kompetencyjnej, starosta ponosi pełną odpowiedzialność za ewakuację mieszkańców z terenów zalewowych, nie posiadając uprawnień inwestycyjnych i właścicielskich wobec krytycznej infrastruktury hydrotechnicznej zarządzanej przez państwo. Ponadto badania uwypukliły problem opierania się na wysoce aktywnej współpracy z powiatami ościennymi oraz ogromną podatność regionu na paraliż logistyczny ze względu na niedrożność przepraw mostowych. Konkluzje pracy jednoznacznie wskazują, że ostateczna skuteczność powiatowego aparatu bezpieczeństwa i porządku publicznego jest limitowana przez uwarunkowania inżynieryjne. W obliczu trwającej reformy systemu ochrony ludności i obrony cywilnej, postuluje się nie tylko doprecyzowanie norm prawnych, ale przede wszystkim wyposażenie starostów w niezależne instrumenty finansowe, umożliwiające realizację strategicznych inwestycji prewencyjnych.