Fenomen wirujących stolików jako przejaw nowoczesnych tendencji społeczno-kulturowych, czyli czym była warszawska “stołomania”. Analiza przekazów prasowych oraz tekstów kultury

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie XIX-wiecznej mody na wirujące stoliki w kontekście przemian społeczno-kulturowych. Główne rozważania poprzedzone są rekapitulacją historii spirytyzmu ze szczególnym uwzględnieniem filozofii Emanuela Swedenborga, magnetyzmu Antona Mesmera oraz spirytyzmu formalnego sióstr Fox. Następnie na podstawie wycinków prasowych rekonstruuję społeczną recepcję zjawiska w Warszawie. Przedmiotem analizy stają się również strategie relacjonowania wydarzeń warszawskich czasopism: „Kuriera Warszawskiego”, „Dziennika Warszawskiego” oraz „Gazety Warszawskiej”. Zbieżności między zjawiskiem wirujących stolików a tendencjami charakterystycznymi dla kształtującej się nowoczesności wydobywam z dzieła Juliana Floriana Horaina „Stoły wędrujące: szkic pół-naukowy i pół-humorystyczny”. Całość rozważań zmierza do ukazania wirujących stolików nie jako efemerycznej mody, lecz zjawiska odzwierciedlającego przemiany społeczne i kulturowe XIX wieku.