Wpływ zasady biznesowej oceny sytuacji na odpowiedzialność członków zarządu za przestępstwo niegospodarności

Przestępstwo niegospodarności stanowi podstawowy karnoprawny instrument służący ochronie obrotu gospodarczego oraz indywidualnych interesów majątkowych przed bezprawnym postępowaniem zarządców. Wprowadzenie do polskiego systemu prawnego zasady biznesowej oceny sytuacji zapewniło członkom zarządu ochronę przed odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną w majątku spółki kapitałowej, pod warunkiem, że ich zachowanie było zgodne z zasadą lojalności wobec spółki, mieściło się w granicach ryzyka gospodarczego oraz zostało poprzedzone rzetelnie przeprowadzoną procedurą decyzyjną. Celem niniejszej pracy jest analiza wpływu wspomnianej regulacji na zakres kryminalizacji zachowania członka zarządu w świetle art. 296 k.k. Omówiona została problematyka powinności potencjalnego sprawcy przestępstwa niegospodarności oraz oddziaływanie zasady biznesowej oceny sytuacji na treść stosunku prawnego na podstawie, którego członek zarządu obowiązany jest do zajmowania się majątkiem spółki kapitałowej. Przybliżono koncepcje BJR jako regułę ostrożności oraz granicę bezprawności zachowania zarządcy, a także poddano analizie oddziaływanie business judgment rule na modelową figurę porównawczą członka przytoczonego organu wykonawczego. W ramach uzupełniania poruszonej tematyki rozważono, czy aplikacja zasady biznesowej oceny sytuacji uzasadnia stosowanie przepisów międzyczasowych prawa karnego.

The offense of mismanagement is a fundamental criminal law instrument serving to protect economic turnover and individual property interests against the unlawful conduct of managers.The introduction of the business judgment rule into the Polish legal system has provided board members with protection against liability for damage to the assets of a capital company, provided that their conduct was consistent with the principle of loyalty to the company, was within the limits of economic risk, and was preceded by a diligent decision-making procedure.The purpose of this paper is to analyze the impact of the aforementioned regulation on the scope of criminalization of the behavior of a member of the management board in the light of Article 296 of the Polish Criminal Code. The issue of the duties of a potential perpetrator of the crime of mismanagement and the influence of the business judgment rule on the content of the legal relationship under which a board member is obliged to manage the assets of a capital company have been discussed.The concepts of the BJR as the rule of conduct and the limit of illegality of the manager’s conduct are presented, and the impact of the business judgment rule on the model comparative figure of the member of the executive is analyzed. In the context of supplementing the discussed topic, consideration has been given to whether the application of the business judgment rule justifies the use of the intertemporal criminal law principles.