Twórczość Weroniki Gęsickiej jako przykład wykorzystania technik fotomontażowych do dekonstrukcji pamięci wizualnej

Celem niniejszej pracy jest analiza i próba uchwycenia fenomenu strategii twórczej Weroniki Gęsickiej (ur. 1984) w kontekście historycznej ewolucji technik manipulacji obrazem fotograficznym. W części teoretycznej prześledzono rozwój technologiczny i estetyczny fotografii – od jej oficjalnych początków w 1839 roku (dagerotypia, kalotypia), przez procesy mokrego kolodionu i suchych płyt żelatynowych, aż po XX-wieczną rewolucję błon celuloidowych oraz współczesną erę cyfrową i praktyki found footage. Wykazano, że intencjonalne manipulacje i kultura retuszu towarzyszyły medium od samych jego narodzin, co było wykorzystywane do tworzenia alternatywnej rzeczywistości oraz nadawania nowych znaczeń zwykłym, dobrze znanym przedmiotom i sytuacjom. Część analityczna pracy została oparta na metodzie analizy ikonograficznej i ikonologicznej wybranych dzieł z dwóch najbardziej uznanych cykli artystki: Traces oraz Cliffhanger. Przeprowadzone badania dowodzą, że współczesne, cyfrowe strategie montażowe Gęsickiej stanowią bezpośrednie rozwinięcie historycznych strategii montażowych oraz stanowią narzędzia epistemologiczne. Natomiast fotografia w jej twórczości funkcjonuje przede wszystkim jako pole subwersywnych operacji na zastanych reprezentacjach, dokonywanych za pomocą technik montażowych, co pozwala ukazać konstrukcyjny charakter pamięci wizualnej.

The aim of this paper is to analyze and attempt to capture the phenomenon of Weronika Gęsicka’s (b. 1984) creative strategy in the context of the historical evolution of techniques for manipulating photographic images. The theoretical section traces the technological and aesthetic development of photography—from its official beginnings in 1839 (daguerreotype, calotype), through wet collodion and dry gelatin plate processes, all the way to the 20th-century revolution in celluloid film and the contemporary digital era and found footage practices. It was demonstrated that intentional manipulations and the culture of retouching have accompanied the medium since its very inception; these were used to create an alternative reality and to imbue ordinary, well-known objects and situations with new meanings. The analytical part of the study was based on an iconographic and iconological analysis of selected works from the artist’s two most acclaimed series: Traces and Cliffhanger. The research demonstrates that Gęsicka’s contemporary digital montage strategies are a direct development of historical montage strategies and function as episemological tools. Photography in her work functions primarily as a field for subversive operations on existing representations, carried out through montage techniques, which allows her to reveal the constructive nature of visual memory.