Discourse analysis of Polish-language veterinary appointments based on the RIAS model

Celem niniejszej pracy jest analiza dyskursu polskojęzycznych wizyt weterynaryjnych w oparciu o eksperymentalne podejście łączące jakościową analizę dyskursu oraz oparty na metodach ilościowych model komunikacji lekarz-pacjent Roter Interaction Analysis System (RIAS). W pierwszych rozdziałach omówiono ramy teoretyczne zagadnienia: od podstawowych definicji dyskursu oraz analizy dyskursu po bardziej szczegółowe kwestie związane z komunikacją w medycynie oraz dyskursem o zwierzętach. W części empirycznej przedstawiono natomiast metodologię oraz wyniki badania terenowego zrealizowanego przez autorkę w jednej z warszawskich lecznic małych zwierząt. Zebrany materiał badawczy w postaci korpusu 28 transkrypcji nagrań wizyt weterynaryjnych przeprowadzonych z udziałem dwojga lekarzy weterynarii oraz ich klientów stanowi podłoże do analizy czterech wymiarów komunikacji wizyty weterynaryjnej na linii: lekarz-klient, lekarz-pacjent, klient-lekarz oraz klient-pacjent. Oprócz opisania każdej z wymienionych kategorii w ramach modelu RIAS praca podejmuje także próbę zbadania wpływu obecności zwierzęcia na przebieg wizyty oraz odpowiedzi na pytanie, czy istniejące teorie dotyczące komunikacji lekarz-pacjent mają zastosowanie w kontekście weterynaryjnym. Wyniki analizy wskazują, że komunikacja między lekarzami weterynarii a klientami ma przede wszystkim charakter zadaniowy. Właściciele zwierząt odgrywają rolę „pełnomocników pacjentów”, natomiast lekarze dążą do budowania atmosfery współpracy i partnerstwa. Wypowiedzi kierowane do zwierząt mają z kolei wymiar społeczno-emocjonalny i przyczyniają się do budowania relacji. Zwierzęta uznawane są za pełnoprawnych uczestników konsultacji, choć mogą także stanowić pośrednie ogniwo w komunikacji między ludźmi. Jeśli zaś chodzi o kwestie teoretyczne związane z komunikacją lekarz-pacjent, wyniki analizy pokazują, że wypowiedzi lekarzy weterynarii z reguły nie odbiegają od tych formułowanych przez lekarzy pracujących z pacjentami ludzkimi, natomiast klienci zabierający głos w imieniu swoich pupili wypowiadają się w sposób typowy dla pacjentów. Biorąc jednak pod uwagę dynamiczny charakter pracy ze zwierzęcymi pacjentami, konsultacje weterynaryjne są mniej uporządkowane i bardziej nacechowane emocjonalnie niż konsultacje lekarskie. Z tego powodu narzędzia analizy interakcji w kontekście medycyny ludzkiej wydają się niewystarczające do opisu komunikacji weterynarz-klient-pacjent. W przyszłości warto byłoby więc rozważyć wypracowanie metod dostosowanych stricte do kontekstu weterynaryjnego.

The aim of the present work is to analyze the discourse of Polish-language veterinary appointments using an experimental methodological approach combining qualitative discourse analysis and the Roter Interaction Analysis System (RIAS) – a quantitative-derived model of doctor-patient communication. In order to provide the necessary theoretical background, the initial chapters of the thesis discuss the general concepts of discourse and discourse analysis, as well as more specialized topics of healthcare communication and animal-related discourse. The empirical part describes the methodology and the results of a field study conducted by the author in a small animal clinic in Warsaw. The collected research material comprises a corpus of 28 transcribed recordings of veterinary appointments involving two practitioners and their clients, which serve as a basis for the analysis of four communicative dimensions of a veterinary consultation: vet-to-client, vet-to-pet, client-to-vet and client-to-pet. Therefore, the three objectives of the paper are as follows: to characterize the four categories of talk within the RIAS framework, to explore how the animal’s presence shapes the interaction during a visit, and to evaluate the relevance of doctor-patient communication theories within veterinary practice. The results of the study reveal that veterinarian-client conversations are predominantly task-oriented, with the animal owners playing the role of “patient proxies”, and the practitioners cultivating an attitude of “collaborative partnership”. On the other hand, pet-directed contributions are situated mostly within the socio-emotional exchange and serve the relationship-building function. The animals are recognized as legitimate participants in the consultation, but humans may also use them as conversational resources in communicating with one another. With regard to doctor-patient communication theories, veterinarians’ verbal contributions generally parallel those of human physicians, while clients speaking on behalf of their pets display behaviors characteristic of human patients. However, given the more dynamic nature of working with an animal patient, the veterinary appointment has a less orderly and more affect-laden character. That said, analytical tools derived from human medicine are shown not capable of capturing the intricacies of veterinarian-client-patient communication, so it is recommendable to develop methods suited for the veterinary context alone.