Portret zbiorowy naczelników więzienia mokotowskiego w latach 1945–1956. Analiza prozopograficzna.

Portret zbiorowy naczelników więzienia mokotowskiego w latach 1945 – 1956 wpisuje się w nurt zyskujących na popularności prac prozopograficznych. W niniejszej rozprawie postanowiłem przeanalizować nieliczną grupę zawodową, jaką byli szefowie więzienia. Od ich decyzji zależało prawidłowe funkcjonowanie jednej z najważniejszych instytucji bezpieczeństwa publicznego oraz zwalczania przeciwników politycznych.

Praca ma układ chronologiczno-problemowy i składa się ze wstępu, 4 rozdziałów i zakończenia. Rozdziały zatytułowałem w następujący sposób: rozdział 1 - Więzienie na Mokotowie po II wojnie światowej. Naczelnicy, rozdział 2 - Pochodzenie i lata młodości, rozdział 3 – Dorosłość przed mokotowska, rozdział 4 – Na stanowisku naczelnika więzienia Warszawa I (Mokotów). Każdy z rozdziałów podzieliłem na kilka podrozdziałów.

W rozdziale 1 opisałem historię więzienia mokotowskiego, genezę jego powstania i funkcjonowania do 1956 r., znaczenie i rolę więzienia w historii powojennej Polski. Również w tym miejscu ustaliłem i przygotowałem listę 8 szefów więzienia mokotowskiego w latach stalinizmu.

W rozdziale 2 opisałem losy naczelników więzienia do momentu uzyskania pełnoletności. Przyjrzałem się ich pochodzeniu, warunkom życia w domu rodzinnym, wychowaniu, a także wykształceniu jakie uzyskali.

W rozdziale 3 przedstawiłem losy naczelników od momentu wejścia w dorosłość do uzyskania nominacji na urząd szefa więzienia. Poruszyłem w nim kilka wątków, jak wcześniejsza praca, aktywność w partiach politycznych, stosunek do służby wojskowej, udział w działaniach wojennych i pozbawienie wolności.

W rozdziale 4 badałem czas pracy naczelników, ich działalność w świetle opinii przełożonych, korzyści jakie wynikały z tytułu pełnionych obowiązków, a także jak przedstawiały się ich losy po zakończeniu pracy w więzieniu mokotowskim. Interesowała mnie również kwestia przemocy w życiu naczelników i jej oddziaływania na obowiązki służbowe.

This collective portrait of the directors of the Mokotów Prison from 1945 to 1956 is part of the growing trend of prosopographic works. In this dissertation, I have chosen to analyze the small professional group of prison directors. The proper functioning of one of the most important institutions of public security and the suppression of political opponents depended on their decisions.

The work follows a chronological and thematic structure and consists of an introduction, four chapters, and a conclusion. I have titled the chapters as follows: Chapter 1 – The Mokotów Prison after World War II. Warden, Chapter 2 – Origins and Early Years, Chapter 3 – Pre-Mokotów Adulthood, Chapter 4 – As Warden of Warsaw I (Mokotów) Prison. I have divided each chapter into several subsections.

In Chapter 1, I described the history of the Mokotów Prison, the origins of its establishment and its operation until 1956, as well as the significance and role of the prison in the history of post-war Poland. In this chapter, I also compiled and prepared a list of the eight directors of the Mokotów Prison during the Stalinist era.

In Chapter 2, I describe the lives of the prison directors up to the time they reached adulthood. I examined their backgrounds, living conditions in their family homes, upbringing, and the education they received.

In Chapter 3, I presented the lives of the warden from the moment they entered adulthood until their appointment as prison warden. In it, I addressed several themes, such as previous employment, involvement in political parties, attitudes toward military service, participation in wartime activities, and imprisonment.

In Chapter 4, I examined the prison directors’ tenure, their performance as assessed by their superiors, the benefits derived from their duties, and their fates after leaving their posts at the Mokotów Prison. I was also interested in the issue of violence in the directors’ lives and its impact on their professional duties.