Ammiralius, Mirdalim, Amirdalis – kreacja muzułmańskich dowódców w czasie walk o Antiochię w łacińskich źródłach doby pierwszych krucjat (do około połowy XII wieku)

W artykule poruszono trzy główne zagadnienia: przedstawienie drugoplanowych muzułmańskich do-wódców w opisach walk o Antiochię w łacińskich relacjach uczestników pierwszej krucjaty; transmisję tych treści w kronikach drugiej generacji historyków wyprawy krzyżowej; próbę identyfikacji wzmian-kowanych bohaterów z rzeczywistymi postaciami historycznymi. Podstawową bazą źródłową były relacje uczestników wyprawy do Jerozolimy takie jak Gesta Francorum, Historia de Hierosolymitano Itinere Piotra Tudeboda, Historia Francorum Rajmunda z Aguilers i Historia Hierosolymitana Fulchera z Chartres. W artykule wskazano na zróżnicowany wybór treści u poszczególnych autorów chrześcijańskich w celu kreacji wydarzeń. Badanie transmisji polegało na zestawieniu wspomnianych wyżej tekstów z kronikami tzw. drugiej generacji historyków pierwszej krucjaty do około poł. XII wieku (Balderyka z Dol, Roberta Mnicha, Guiberta z Nogent czy Orderyka Vitalisa, z uwzględnieniem Chanson d’Antioche jako dzieła o bliżej niesprecyzowanej chronologii). Na tej podstawie zasygnalizowano możliwe drogi przekazu określonych wątków, wskazujące na silne oddziaływanie tradycji Gesta Francorum. W celu identyfikacji omawianych postaci muzułmańskich wykorzystano również materiał pochodzący z innych kręgów kul-turowych (np. Kronika Aleppa Kamāla ad-Dīna). Zestawienie wzmianek łacińskich i przede wszystkim muzułmańskich pozwoliło na określenie, w jakim stopniu bohaterowie, przedstawiani w kronikach frankijskich, odpowiadają substratowi faktycznemu.