Społeczno-polityczny wymiar transformacji klimatyczno-energetycznej w Polsce

Praca dotyczy tematyki społeczno-politycznego wymiaru transformacji klimatyczno-energetycznej w Polsce, skupiając się na okresie od 2019 do 2026 r. Za hipotezę badawczą w niniejszej pracy przyjęto: istnienie relacji sprzężenia zwrotnego między transformacją klimatyczno-energetyczną w Polsce a jej otoczeniem społeczno-politycznym. W pracy omówiono podstawy teoretyczne transformacji i bezpieczeństwa energetycznego, najważniejsze dokumenty strategiczne Polski i Unii Europejskiej, stanowiska partii politycznych, analizę dyskursu politycznego oraz społeczne uwarunkowania zmian w sektorze energii. Szczególną uwagę poświecono roli węgla, odnawialnych źródeł, energetyki jądrowej, kosztom transformacji ubóstwu energetycznemu oraz sprawiedliwej transformacji. Podstawową metodą badawczą była analiza literatury przedmiotu, dokumentów strategicznych, programów partii politycznych oraz wyników badań opinii publicznej. Uzupełnieniem analizy było badanie ankietowe przeprowadzone wśród 140 respondentów. Badanie pozwoliło ocenić społeczne postrzeganie transformacji klimatyczno-energetycznej wśród badanej grupy, preferowane źródła energii, ocenę działań państwa oraz zdiagnozować poziom obaw wobec ich gospodarstwa domowego. Uwagę poświecono również zależności między preferencjami politycznymi a ich stosunkiem do transformacji. Analiza potwierdziła, że relacja sprzężenia zwrotnego między transformacją a otoczeniem społeczno-politycznym istnieje, jednak ma charakter asymetryczny.

The thesis examines the socio-political dimension of the climate and energy transition in Poland in the period 2019–2026. Its main objective is to analyse how political and social factors shape the direction, pace and effectiveness of the transition, as well as how the transition itself influences public attitudes, political discourse and energy security. The thesis discusses the theoretical foundations of the climate and energy transition and energy security, as well as the key strategic documents of Poland and the European Union. It also analyses the positions of political parties, selected elements of political discourse and the social conditions affecting changes in the energy sector. Particular attention is paid to the role of coal, renewable energy sources, nuclear energy, the social costs of the transition, energy poverty and the concept of a just transition. The research is based primarily on an analysis of academic literature, strategic documents, political party programmes and public opinion surveys. This is supplemented by an original questionnaire survey conducted among 140 respondents. The survey made it possible to examine how the studied group perceives the climate and energy transition, which energy sources they prefer, how they assess state policy, and what concerns they have regarding the impact of the transition on households. The study also explores the relationship between respondents’ political preferences and their attitudes towards the transition. The analysis shows that the feedback relationship between the climate and energy transition and its socio-political environment exists but it is asymmetric.