Cultural Background, Personal Values, and Scenario-Based Decision-Making: A Cross-Cultural Comparison Between Chinese and Polish Participants

Ogólna skłonność do ryzyka, wartości osobiste oraz uwarunkowania kulturowe są uznawane za czynniki wpływające na podejmowanie decyzji, jednak najczęściej analizuje się je oddzielnie. Celem niniejszego badania było zbadanie zależności między tymi czynnikami a decyzjami opartymi na wartościach poprzez połączenie Ogólnego Pytania o Skłonność do Ryzyka (General Risk Question, GRQ), Kwestionariusza Portretów Wartości Schwartza (Portrait Values Questionnaire, PVQ) oraz zadań decyzyjnych opartych na scenariuszach. Przeprowadzono przekrojowe badanie ankietowe online z udziałem 198 uczestników z Chin (n = 101) i Polski (n = 97). Uczestnicy wypełnili GRQ, kwestionariusz PVQ-21 oraz osiem scenariuszy decyzyjnych reprezentujących cztery wyższego rzędu wymiary wartości w teorii Schwartza, a także oceniali postrzegane ryzyko i trudność podejmowania decyzji. Ogólna skłonność do ryzyka nie przewidywała wyborów dokonywanych w scenariuszach decyzyjnych. Wartości osobiste były związane z decyzjami zgodnymi z preferowanymi wartościami jedynie w niektórych sytuacjach, a zależności między wartościami osobistymi a postrzeganym ryzykiem były ograniczone. Różnice między uczestnikami z Chin i Polski ujawniły się również jedynie w niewielkiej liczbie decyzji związanych z wartościami, a nie we wszystkich analizowanych scenariuszach. Uzyskane wyniki wskazują, że decyzji podejmowanych w scenariuszach nie można w wystarczającym stopniu wyjaśnić ani ogólną skłonnością do ryzyka, ani wartościami osobistymi, ani uwarunkowaniami kulturowymi. Omówiono również ograniczenia przeprowadzonego badania.

General risk preference, personal values, and cultural background have all been linked to decision-making, but they are often examined separately. This study explored how these factors relate to value-based decisions by combining the General Risk Question (GRQ), Schwartz's Portrait Values Questionnaire (PVQ), and scenario-based decision tasks. A cross-sectional online survey was conducted with 198 participants from China (n = 101) and Poland (n = 97). Participants completed the GRQ, the PVQ-21, and eight decision-making scenarios representing Schwartz's four higher-order values, together with ratings of perceived risk and decision difficulty. General risk preference did not predict choices across the decision scenarios. Personal values were associated with value-congruent decisions in only some situations, and associations between personal values and perceived risk were limited. Differences between the Chinese and Polish participants also appeared in only a small number of value-related decisions rather than across all scenarios. The results show that scenario decisions could not well be accounted for by general risk preference, personal values, or cultural background. The limitations of these findings are discussed.