Religijność ludowa czy popularna? O walce postu z karnawałem (z perspektywy etnograficznej)

W tekście przedstawiam współczesną religijność ludową jako pojęcie niezależne od kategorii „kultura ludowa” i podejmuję próbę modyfikacji modelu religijności ludowej, wykorzystując pojęcia „semantyki paralelicznej” (Cz. Hernas) oraz wiedzy potocznej (w znaczeniu common sense knowledge, która jest wiedzą „ucieleśnioną”). Ukazuję jej współczesne cechy w kontekście zmian kultury religijnej, jakie dokonały się od roku 1989 do chwili obecnej, ukazując ją w oscylacji między „kościołem ludu” a „kościołem wyboru”, tradycją a komercją, postem a karnawałem. Wyznaczam momenty zmiany, oznaczające dominację jednej z tych komplementarnych tendencji, związane ze zbiorowymi doświadczeniami Polaków: z tzw. Tygodniem Czuwania w czasie umierania Jana Pawła II w 2005 roku (doświadczeniem communitas) oraz z katastrofą smoleńską w 2010, której efektem był proces pogłębiających się podziałów społecznych. Ukazuję te tendencje jako zbieżne z procesami globalnymi, zachodzącymi w Kościele, oraz przedstawiam ich symptomy w kulturze popularnej. Przedstawiam religijność ludową jako jeden z nurtów współczesnej kultury religijnej, nie przypisany do żadnej określonej grupy społecznej, w konfrontacji z kulturą popularną, a zarazem wykorzystujący jej środki – nowe media. Jej przykładem są ruchy walczące o koronację Jezusa na Króla Polski, a zwłaszcza ruch ks. Natanka.