La terminologia italiana della pasticceria: analisi etimologica e confronto con gli equivalenti polacchi

W tej pracy przeanalizowałam język cukierniczy języka włoskiego, skupiając się przede wszystkim na pochodzeniu oraz budowie morfologicznej danego słownictwa technicznego. Tematyka ta jest istotna, ponieważ pozwala lepiej zrozumieć procesy kształtowania się języka specjalistycznego w obrębie sztuki kulinarnej, a zwłaszcza cukiernictwa, które w kulturze włoskiej odgrywa znaczącą rolę. Niniejsza praca ma za zadanie przybliżyć czytelnikowi szerokie słownictwo tego obszaru oraz wskazać tendencje tworzenia się terminologii, zarówno poprzez zapożyczenia, jak i procesy słowotwórcze wewnętrzne. W pierwszym segmencie przedstawione są podstawowe teorie językoznawcze, na których oparłam swoją analizę. Wyjaśniono w nim, czym charakteryzują się terminologie specjalistyczne, które mechanizmy leksykalne sprzyjają ich rozwojowi, a także jakie czynniki kulturowe i historyczne wpływają na kształtowanie się języka fachowego. Terminologie specjalistyczne tworzą się bowiem na różne sposoby – od naturalnych przekształceń językowych, poprzez adaptację słów już istniejących, aż po wprowadzanie nowych zapożyczeń z innych języków. Druga część pracy ma charakter praktyczny i zawiera dokładną analizę wybranych słów z obszaru języka cukiernictwa, rozpatrywanych pod względem ich etymologii, budowy morfologicznej oraz ich odpowiedników w języku polskim. Analiza ta ma na celu ukazanie tendencji słowotwórczych w terminologii cukierniczej języka włoskiego, a także wskazanie, które mechanizmy dominują w tym obszarze leksyki. Wybrane przeze mnie słowa to nie tylko nazwy techniczne odnoszące się do narzędzi, lecz również określenia czynności i procesów. Zestawione i opracowane w formie słowniczka- glosariusza, stanowią zbiór przydatnych pojęć, który może służyć zarówno osobom zajmującym się językoznawstwem, jak i praktykom zainteresowanym włoską terminologią cukierniczą także w odniesieniu do odpowiedników w języku polskim.

In this work I analyzed the italian confectionery language focusing especially on etymology and the morphological structure of a given technical vocabulary. This topic is important because it helps in understanding the process of creation of the special language within culinary art, in particular confectionery which play a significant role in italian culture. This study aims to introduce to the reader vast vocabulary from this area of study and show trends in terminology formation, both through loanwords and internal word formation processes. In the first segment there are presented basic theories of linguistics on which I based my analysis. It explains what characterizes specialistic terminologies and which lexical mechanisms support their development as well as what cultural and historical factors influence the formation of professional languages. The special terminologies develop in a variety of ways - from natural linguistic transformations, adaptation of already existing words to introducing new loanwords from other languages. The second part of the presented paper is of a practical nature and contains a detailed analysis of chosen words from the confectionery language, considered in terms of their etymology, morphological structure and their equivalents in Polish. The analysis is to introduce the word-formation tendencies in the italian confectionery terminology and which mechanisms are dominant in the present lexis area. The vocabulary chosen by me is not only the technical names related to special tools but also the determination of activities and processes. Compiled and developed in the form of a glossary, they constitute a set of useful concepts that can be used by both people dealing with linguistics and practitioners interested in Italian confectionery terminology, also in relation to equivalents in Polish.

Nel lavoro presente è analizzato il linguaggio italiano di pasticceria focalizzato in particolare sulla etimologia e formazione morfologica del presente linguaggio tecnico. La tematica davvero importante aiuta a comprendere di più dei processi di formazione di linguaggi specialistici in campo d’arte culinaria particolarmente di pasticceria significativi nella cultura italiana. Questo testo è per avvicinare al lettore un ampio vocabolario di quest’area di interesse e mostrare le tendenze in formazione delle terminologie sia come prestiti sia i processi formativi dentro. Nella prima parte ci sono presentate le teorie linguistiche fondamentali su cui ho basato l’analisi. Spiegato in esso come si caratterizzano le terminologie specialistiche, quali meccanismi lessicali aiutano a sviluppare, per di più quali fattori culturali e storici influenzano la formazione di una lingua speciale. Le terminologie specialistiche si formano infatti in vari modi: dalle trasformazioni linguistiche naturali, attraverso l'adattamento di parole esistenti, all'introduzione di nuovi prestiti linguistici da altre lingue. Zestawione i opracowane w formie słowniczka- glosariusza, stanowią zbiór przydatnych pojęć, który może służyć zarówno osobom zajmującym się językoznawstwem, jak i praktykom zainteresowanym włoską terminologią cukierniczą także w odniesieniu do odpowiedników w języku polskim. La seconda parte con carattere pratico include l’analisi precisa delle parole scelte dal campo della lingua di pasticceria considerati in termini di etimologia, struttura morfologica e loro equivalenti in polacco. L’analisi ha uno scopo di presentare le tendenze in formazione delle parole nella terminologia italiana di pasticceria e anche indicare quali meccanismi sono dominanti in questa area di lessico. Le parole scelte da me sono non solo i tecnicismi legati a strumenti ma anche nomi di azioni e processi. Compilati e sviluppati sotto forma di glossario, costituiscono un insieme di concetti utili, che possono essere utilizzati sia da persone coinvolte nella linguistica che da professionisti interessati alla terminologia dolciaria italiana, anche in relazione agli equivalenti in polacco.