Zrównoważone projektowanie User Experience: analiza strategii projektowych i świadomości projektantów UX w kontekście wpływu produktów cyfrowych na środowisko

Praca poświęcona jest zjawisku zrównoważonego projektowania UX. Celem pracy jest wielowymiarowe zbadanie zjawiska, weryfikację stopnia jego wdrożenia w rozwiązaniach obecnych na rynku oraz analiza świadomości projektantów UX pod kątem wpływu produktów cyfrowych na środowisko. Na podstawie literatury naukowej i branżowej został opisany zakres zrównoważonego projektowania UX oraz możliwe strategie jego implementacji wpisujące się w Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Przeanalizowano dotychczasowe badania, wyodrębniając trzy główne płaszczyzny podejścia odnoszące się do wymiarów ich oddziaływania: projektowane produkty mogą być mniej szkodliwe dla środowiska np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk projektowych, projektowane produkty mogą same w sobie mieć zrównoważony cel, który zostanie wsparty poprzez dobry UX, projektanci mogą wpływać na zachowania użytkowników, tak by były one bardziej zrównoważone. Ze względu na zidentyfikowaną lukę badawczą, jeśli chodzi o analizę rozwiązań funkcjonujących na rynku i badanie świadomości projektantów UX zdecydowano się na przeprowadzenie audytu eksperckiego sześciu stron internetowych reprezentujących trzy sektory: publiczny, bankowy i e-commerce oraz wywiadów z sześcioma specjalistami UX. Wykazano, że branża technologiczna wdraża niektóre praktyki zrównoważonego projektowania UX, jednak głównie w celu maksymalizacji konwersji, użyteczności i szybkości działania produktów. Troska o środowisko nie jest przedmiotem rozważań projektantów w codziennej pracy i ma niski priorytet. Wdrożenie podejścia napotyka na bariery rynkowe i zdaniem projektantów bez odgórnych wytycznych lub dofinansowania oraz szerzenia świadomości wpływu produktów cyfrowych na środowisko zrównoważony rozwój w dyscyplinie projektowania UX nie wykroczy poza mało popularne inicjatywy oddolne, które nie wniosą realnej zmiany środowiskowej.

This work is devoted to the phenomenon of sustainable UX design. The aim of the study is to provide a multidimensional examination of the phenomenon, verify its implementation in current market solutions, and analyze UX designers' awareness of the environmental impact of digital products. Drawing on scientific and industry literature, the scope of sustainable UX design and possible implementation strategies aligned with the UN Sustainable Development Goals are described. Previous research is analyzed, identifying three main approaches related to the dimensions of their impact: designed products can be less harmful to the environment, for example, through the use of sustainable design practices; designed products can have a sustainable purpose, supported by good UX; and designers can influence user behavior to become more sustainable. Due to the identified research gap in the analysis of existing market solutions and the study of UX designers' awareness, it was decided to conduct an expert audit of six websites representing three sectors: public, banking, and e-commerce, as well as interviews with six UX specialists. It has been shown that the technology industry is implementing some sustainable UX design practices, but primarily to maximize conversion, usability, and product speed. Environmental concerns are not considered by designers in their daily work and are given low priority. Implementing this approach encounters market barriers, and designers believe that without top-down guidelines or funding, and without raising awareness of the environmental impact of digital products, sustainability in UX design will remain limited to grassroots initiatives that are rarely popular and fail to deliver real environmental change.