Wspólna wizja wychowania. Pedagogika Janusza Korczaka i Maryny Falskiej na podstawie ich wspólnego dzieła - ,,Nasz Dom na warszawskich Bielanach

Niniejsza praca magisterska stanowi szczegółową analizę koncepcji pedagogicznych oraz praktyki wychowawczej dwojga wybitnych polskich pedagogów XX wieku: Janusza Korczaka i Maryny Falskiej. Głównym celem badawczym pracy jest ukazanie nowatorskiego charakteru ich współpracy oraz zrekonstruowanie założeń pedagogicznych, które legły u podstaw funkcjonowania legendarnego zakładu opiekuńczego „Nasz Dom” na warszawskich Bielanach. Praca składa się z czterech rozdziałów, które w sposób komplementarny przeprowadzają czytelnika od założeń biograficznych i teoretycznych do analizy praktyki instytucjonalnej oraz współczesnej refleksji pedagogicznej. Rozdział pierwszy koncentruje się na sylwetkach Janusza Korczaka oraz Maryny Falskiej. Przybliża ich drogi życiowe, wyznawane wartości społeczno-wychowawcze oraz kluczowy moment spotkania obu tych osobowości, który zapoczątkował wieloletnią, niezwykle owocną współpracę na rzecz dzieci potrzebujących. W rozdziale drugim szczegółowo omówiono fundamenty pedagogiki Janusza Korczaka ze szczególnym uwzględnieniem pracy z najmłodszymi. Analizie poddano jego rewolucyjny obraz dziecka jako pełnoprawnego człowieka, katalog praw dziecka, a także zasady wychowania w duchu wolności, odpowiedzialności i wzajemnego szacunku. Opisano tu również specyfikę nowatorskiej, korczakowskiej metody pracy opiekuńczo-wychowawczej. Rozdział trzeci stanowi empiryczne serce pracy, przenosząc rozważania teoretyczne na grunt konkretnej placówki. Poświęcony jest w całości historii powstania i funkcjonowaniu bielańskiego „Naszego Domu”. W tej części zrekonstruowano codzienność wychowanków i opiekunów, pokazując, w jaki sposób idee samorządności, podmiotowości oraz wspólnoty były realizowane w praktyce. Ostatni, czwarty rozdział, podejmuje próbę oceny aktualności i znaczenia wypracowanego modelu we współczesnej pedagogice wczesnodziecięcej. Wskazuje na konkretne inspiracje dla dzisiejszych nauczycieli oraz elementy wychowania wspólnotowego, które z powodzeniem można aplikować do współczesnych realiów szkolnych i przedszkolnych. Z przeprowadzonych w pracy analiz wynika, że wspólna wizja Korczaka i Falskiej wyprzedzała swoją epokę, tworząc uniwersalny, humanistyczny model opieki. Praca udowadnia, że dziedzictwo „Naszego Domu” nie jest jedynie zamkniętą kartą z historii edukacji, ale żywym źródłem inspiracji do budowania podmiotowych relacji z dzieckiem we współczesnym świecie.

This master's thesis provides a detailed analysis of the pedagogical concepts and educational practices of two outstanding 20th-century Polish educators: Janusz Korczak and Maryna Falska. The primary research objective of this study is to demonstrate the innovative nature of their collaboration and to reconstruct the pedagogical assumptions that formed the foundation of the legendary care institution Nasz Dom (Our Home) located in Warsaw's Bielany district. The thesis consists of four chapters, which complementarily guide the reader from biographical and theoretical assumptions to the analysis of institutional practice and contemporary pedagogical reflection. The first chapter focuses on the profiles of Janusz Korczak and Maryna Falska. It outlines their life paths, shared social and educational values, and the crucial moment when their paths crossed, initiating a long-term, highly fruitful collaboration for the benefit of children in need. The second chapter discusses in detail the foundations of Janusz Korczak's pedagogy, with a particular emphasis on working with the youngest children. It analyzes his revolutionary perception of the child as a full human being, the catalog of children's rights, and the principles of education in the spirit of freedom, responsibility, and mutual respect. The specific nature of Korczak's innovative method of care and educational work is also described here. The third chapter serves as the empirical core of the thesis, translating theoretical considerations into the reality of a specific institution. It is entirely dedicated to the history of the establishment and functioning of Nasz Dom in Bielany. This section reconstructs the daily lives of the children and educators, demonstrating how the ideas of self-government, subjectivity, and community were implemented in practice. The final, fourth chapter, attempts to evaluate the relevance and significance of this developed model in contemporary early childhood pedagogy. It highlights specific inspirations for today's teachers and elements of community education that can be successfully applied to modern school and preschool realities. The analyses conducted in this thesis demonstrate that the shared vision of Korczak and Falska was ahead of its time, creating a universal, humanistic model of care. The study proves that the legacy of Nasz Dom is not merely a closed chapter in the history of education, but a living source of inspiration for building subjective relationships with children in the modern world.