Obywatele Polski w strukturach Komisji Europejskiej - analiza zatrudnienia od 2016 r. i rekomendacje dotyczące zwiększenia reprezentacji

Celem niniejszej pracy była analiza zatrudnienia obywateli Polski w Komisji Europejskiej (KE) od 2016 do 2025 r. oraz opracowanie rekomendacji w celu zwiększenia jego poziomu. Zgodnie ze wskaźnikiem odniesienia, który służy określeniu orientacyjnych celów w zakresie zatrudnienia, Polacy powinni stanowić co najmniej 8,2% ogółu pracowników służby cywilnej UE. W 2025 r. stanowili jedynie 5,3% pracowników. Oznacza to, że w KE powinno być zatrudnionych ok. tysiąc więcej urzędników z Polski. Ze względu na znaczenie KE ważne jest, aby w sercu unijnej władzy wykonawczej pracowało jak najwięcej Polaków. Prawo, które tworzą urzędnicy i politycy powinno być skuteczne i akceptowane, a żeby takie było musi uwzględniać lokalne realia. Odpowiednia reprezentacja gwarantuje działania w interesie narodowym. Eksperci rozumieją lokalną specyfikę, potrzeby obywateli oraz procesy zachodzące w kraju, co zmniejsza ryzyko napięć i niezadowolenia wśród obywateli. W pracy postawiono dwa główne pytania badawcze: 1) W jaki sposób kształtuje się zatrudnienie obywateli Polski w KE od 2016 r.? oraz 2) Jakie rekomendacje można sformułować w celu zwiększenia reprezentacji Polaków w KE? Odpowiedzi szukano przy użyciu dwóch metod badawczych - metod indywidulanych przypadków oraz metod analizy danych wtórnych. Kluczowy wniosek dotyczy dynamiki zatrudnienia Polaków. Ma on tendencję rosnącą w tempie ,,łagodnym” bez większych zmian i skoków, co sugeruje poprawę sytuacji w dostępie Polaków do stanowisk w KE. Do powtarzających się przez całą pracę rekomendacji należą: zintensyfikowanie działań promocyjnych, uproszczenie procedur rekrutacyjnych oraz skrócenie ich czasu trwania, a także rozwój programów przygotowujących kandydatów do konkursów EPSO i do aplikacji na staże.

The aim of this study was to analyze the employment of Polish citizens at the European Commission (EC) from 2016 to 2025 and to develop recommendations for increasing that level. According to the benchmark used to set indicative employment targets, Poles should account for at least 8.2% of the total EU civil service workforce. In 2025, they accounted for only 5.3% of employees. This means that the EC should employ approximately one thousand more officials from Poland. Given the importance of the European Commission, it is crucial that as many Poles as possible work at the heart of the EU's executive branch. The laws drafted by officials and politicians should be effective and accepted, and to ensure this, they must take local realities into account. Adequate representation guarantees that actions are taken in the national interest. Experts understand local specificities, citizens' needs, and the processes taking place in the country, which reduces the risk of tensions and dissatisfaction among citizens. This study poses two main research questions: 1) How has the employment of Polish citizens at the EC evolved since 2016? and 2) What recommendations can be formulated to increase the representation of Poles at the EC? Answers were sought using two research methods - individual case method and secondary data analysis. The key finding concerns the dynamics of Polish employment. It has been growing at a moderate pace without major changes or spikes, which suggests a gradual improvement in Poles' access to positions at the EC. Recommendations that recur throughout the thesis include: stepping up promotional efforts, simplifying recruitment procedures and shortening their duration, as well as developing programs to prepare candidates for EPSO competitions and internship applications.