Wynurzenia modernistów. Morze jako metafora kondycji ludzkiej na przełomie XIX i XX wieku
Wynurzenia modernistów. Morze jako metafora kondycji ludzkiej na przełomie XIX i XX wieku
Abstrakt (PL)
Przedmiotem pracy są modernistyczne sposoby wyobrażania kondycji ludzkiej za pośrednictwem morza. Zgodnie z przyjętą definicją modernizmu jako paradygmatu, nie jako przyporządkowania do epoki czy szerokości geograficznej, analizowane są utwory zarówno autorów jednoznacznie kojarzonych z Młodą Polską, jak i tych reprezentujących modernizm europejski – Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Stanisława Przybyszewskiego, Bolesława Leśmiana, Gottfrieda Benna, Virginii Woolf i Thomasa Manna. Punktem wyjścia analiz jest interpretacja morza jako figury organizującej doświadczenie. Zaproponowana autorska triada – fala, zanurzenie, brzeg – porządkuje kolejne typy organizacji doświadczenia modernistycznego. Analiza prowadzi do wniosku, że morze jest nie tylko figurą, lecz także warunkiem poznania siebie i świata – pozwala odkryć nowe ścieżki poznawcze i sposoby istnienia. Przedstawiona triada ma charakter interpretacyjny i jest tylko jedną z możliwych konfiguracji lektury analizowanych tekstów.
Modernists by the shore. The sea as a metaphor for the human condition at the turn of the twentieth century