Dopuszczalność przeprowadzenia eksperymentu leczniczego na pacjencie nie będącym w stanie wyrazić świadomej zgody

Praca dotyczy dopuszczalności przeprowadzenia eksperymentu leczniczego na pacjencie, który nie jest w stanie wyrazić świadomej zgody, by w nim uczestniczyć. Celem pracy była odpowiedź na pytanie, czy aktualne rozwiązania prawne w zakresie dopuszczalności przeprowadzenia eksperymentu leczniczego na pacjencie nie będącym w stanie wyrazić świadomej zgody są zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Analiza przepisów w tym zakresie – zarówno prawa międzynarodowego, europejskiego, jak i polskiego – pozwoliła wskazać, że w przytoczonych i omówionych rozwiązaniach prawnych dominuje godność człowieka rozumiana jako wartość realizująca się poprzez prawo do samostanowienia. Wszelkie działania medyczne, w tym eksperymenty, muszą więc odbywać się z uwzględnieniem autonomii pacjenta. Gwarancje konstytucyjne powinny zapewniać zachowanie godności i autonomii uczestnika eksperymentu medycznego. Zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej tych rozwiązań prawnych okazuje się jednak dyskusyjna – poświęcanym dobrem jest bowiem autonomia, a nawet godność człowieka, lecz dobrem chronionym pozostaje jego zdrowie i życie.

The thesis concerns the admissibility of conducting a therapeutic experiment on a patient who is unable to express informed consent to participate in it. The aim of the work was to answer whether the current legal solutions regarding the admissibility of conducting a therapeutic experiment on a patient who is unable to express informed consent are consistent with the Constitution of the Republic of Poland. The analysis of the regulations in this area – both international, European and Polish law – allowed us to indicate that in the cited and discussed legal solutions, human dignity dominates and is understood as a value realized through the right to self-determination. All medical activities, including experiments, must therefore take place with the patient's autonomy in mind. Constitutional guarantees should ensure the preservation of the dignity and autonomy of the participant in a medical experiment. However, the compliance of these legal solutions with the Constitution of the Republic of Poland turns out to be controversial – the sacrificed good is autonomy, and even human dignity, but the protected good remains their health and life.