Wpływ realizacji polityki regionalnej Unii Europejskiej na klasę kreatywną w Polsce

Klasę kreatywną tworzą osoby wykonujące określone zawody takie jak badacz, informatyk, aktor, biznesmen. Richard Florida, który jest autorem koncepcji klasy kreatywnej, udowodnił związek pomiędzy jej występowaniem a rozwojem gospodarczym i innowacyjnością regionów. Stworzył zestaw czynników nazwanych „3T”: Talent, Tolerancję i Technologię, mających decydujący wpływ na osiedlanie się przedstawicieli analizowanej grupy. Jednocześnie wysoki oraz równomierny poziom „3T” wpływa na rozwój gospodarki opartej na wiedzy. Poziom rozwoju gospodarczego według klasycznych koncepcji ekonomicznych zależy od kapitału ludzkiego, jego ilości i jakości. Kapitał społeczny i związane z nim cechy społeczeństwa, takie jak wysoki poziom zaufania interpersonalnego, w świetle wielu teorii ma również wpływ na wzrost gospodarczy. Richard Florida udowadnia natomiast wpływ poziomu „3T” oraz zagęszczenia klasy kreatywnej na rozwój nowoczesnej gospodarki. Od roku 2000 w Polsce realizowane są programy współfinansowane ze środków Unii Europejskiej, które opierają się na inwestycjach w infrastrukturę, środowisko i kapitał ludzki naszego kraju. Klasa kreatywna ma udział w implementacji polityki strukturalnej, jednocześnie inwestowane środki oddziałują na poziom „3T” w województwach. Badania własne składały się z dwóch komponentów: ilościowego i jakościowego. Pierwsza część objęła okresy programowania na lata 2004-2006 oraz 2007-2013 i pozwoliły na zidentyfikowanie najważniejszych działań wpływających na „3T” oraz na zbadanie wartości inwestycji w każdy z czynników w województwach. Najwięcej środków otrzymało mazowieckie, a najmniej lubuskie. Część jakościowa dotyczyła natomiast możliwości większego zaangażowania się w realizację projektów współfinansowanych ze środków unijnych organizacji działających na rzecz kultury i różnorodności. Przeprowadzone badania pozwoliły na zidentyfikowanie „luk kreatywności” oraz sformułowanie rekomendacji dotyczących ich zredukowania i w rezultacie zwiększenia wzrostu gospodarczego opartego o nowe technologie i innowacje poprzez zmiany w polityce regionalnej prowadzące do wzmocnienia klasy kreatywnej.

Creative Class consists of people from the defined list of professions, such as: scientists, engineers, doctors, managers, writers, actors and artists. They share common values such as individualism, meritocratic, openness and tolerance. Richard Florida, American sociologist has introduced the theory in the beginning of this century. According to his publication, Creative Class is a group that is creating ‘new value’, based on individual creative capital. Creative Class has got mainly economic dimension and meaning, as their activity has a significant impact on the knowledge based economic regional growth.

American author aimed to answer the question why there are so big differences between the innovativeness levels between the regions, states and cities. Based on his research, he introduced a set of metrics called “3T”: Technology, Tolerance and Talent that are crucial for the Creative Class location and individual decision on choice of the place to live. According to Florida’s study, each region needs to balance the level of Technology, Talent and Tolerance to attract creative people and as a result, to increase innovativeness. As long as Talent and Technology, named and defined in the different ways where often analysed in the context of the knowledge based economy growth, the third factor Tolerance is a differentiator in comparison to other theories. Classical economic theories have confirmed the impact of human capital on the economic growth, whereas sociologist would link it with the high level of the trust.

European Union regional policy is supporting less developed areas in order to strengthen the competitiveness of its member countries. In Poland it is defined in the National Cohesion Policy, implemented via operational programmes and is considered as one of the major factors with the impact on Polish economy and innovation in the last fifteen years. Programmes financed from the EU funds are being implemented in Poland from the year 2000. Most of them concentrate on the investment in the infrastructure, environment and human capital. Creative Class plays an important part in the regional policy implementation and at the same time – invested funds can have an impact on the level of Talent, Technology and Tolerance in voivodships.

Empirical part of the thesis consists of the two components: qualitative and quantitative. First part aimed to identify priorities in operational programmes with the highest influence on Technology, Talent and Tolerance, as well as the amount of funds invested in each voivodship. Both programming perspectives of 2004-2006 and 2007-2013 were included in the study based on content analysis method. Research showed that projects supporting development of Technology and Talent can be co-financed from European Funds. The highest investment was identified in Masovian Voivodship and the lowest – in Lublin Voivodship. Creativity gap in the third element – Tolerance – is distinct in the whole country and has not improved between programming perspectives.

Second component of the research was concentrated on the Tolerance gap and consisted of the series of interviews with the stakeholders connected with creativity, diversity and culture areas in Poland, including individuals as well as non-governmental organizations authorities.

Research conclusions provide the basis for planning local activities aimed at increasing innovativeness by attracting creative class members. Moreover, detailed findings and recommendations can be taken into account when programming EU regional policy in Poland.