Non-binary Language in Translation: A Comparative Analysis of Polish Subtitle Strategies for English-Language Series and a Focus Group Study on the Perspective of Polish Non-Binary Speakers
Non-binary Language in Translation: A Comparative Analysis of Polish Subtitle Strategies for English-Language Series and a Focus Group Study on the Perspective of Polish Non-Binary Speakers
Abstrakt (PL)
Praca podejmuje temat roli tłumaczenia audiowizualnego jako narzędzia wspierającego inkluzywność płciową, koncentrując się na strategiach przekładu napisów z języka angielskiego na polski. Język polski, jako silnie nacechowany płciowo, stawia przed tłumaczami wyzwania związane z oddawaniem neutralnych płciowo form języka angielskiego, zwłaszcza zaimków. Po wprowadzeniu w zagadnienia tożsamości płciowej oraz języka neutralnego płciowo, zarówno w angielskim, jak i polskim, przedstawiono możliwe strategie tłumaczeniowe wraz z autentycznymi przykładami. Szczególną uwagę poświęcono czterem najczęściej stosowanym rozwiązaniom: użyciu rodzaju nijakiego „neutralnego” ono/jego, stosowaniu neozaimków onu/jenu (tzw. dukaizmów), a także wykorzystaniu form liczby mnogiej – męskoosobowej i niemęskoosobowej. Przeprowadzono badanie w formie grupy fokusowej z udziałem osób niebinarnych z Polski, którego celem była analiza preferencji odbiorców względem różnych strategii tłumaczeniowych neutralnych form angielskich na język polski w formie napisów. Badanie miało na celu wskazanie tych rozwiązań, które według osób niebinarnych najlepiej łączą inkluzywność z przejrzystością i zrozumiałością dla szerokiego grona odbiorców. Wyniki badania wykazały, iż rodzaj neutralny ono/jego był powszechnie preferowany, ponieważ funkcjonuje on w języku polskim i jest postrzegany jako inkluzywny. Pozytywnie oceniono również dukaizmy, zwłaszcza w kontekście gier video. Z kolei formy liczby mnogiej często uznawano za mylące i dyskryminujące. Praca wnosi istotny wkład w zrozumienie odbioru języka inkluzywnego w polskojęzycznych napisach i podkreśla luki w obecnych praktykach tłumaczeniowych.
Abstrakt (EN)
This thesis explores the role of audiovisual translation in supporting gender inclusivity, focusing specifically on English-to-Polish subtitle translation strategies. Since the Polish language is heavily gendered, translating gender-neutral English pronouns poses significant linguistic and cultural challenges. After an introduction to the theory of gender identities and language concerning gender neutrality in both English and Polish, possible translation strategies are described with authentic examples. Special attention is given to four most commonly used strategies: the neuter pronouns ono/jego, the adoption of neopronouns onu/jenu (also known as dukaizmy), as well as the use of masculine and nonmasculine plural forms. A focus group study was conducted with Polish non-binary speakers to examine the four different strategies for translating gender-neutral English forms into Polish subtitles. The study aimed to identify translation strategies that meet the expectations of non-binary individuals while preserving inclusivity and clarity for the general audience. The neuter pronouns were widely preferred as existing in the Polish language, preserving inclusivity. Dukaizmy were also approved as a possible alternative, especially in a gaming context. Plural forms were often found confusing and misgendering. The thesis contributes to a better understanding of the reception of inclusive language in subtitles and highlights gaps in current translation practices.
Niebinarność w przekładzie: analiza porównawcza strategii tłumaczeniowych form niebinarnych w polskich napisach do seriali anglojęzycznych oraz badanie perspektywy niebinarnych użytkowników języka polskiego