Systemowa podatność indonezyjskiego reżimu uchodźczego na erozję pomocy międzynarodowej. Rola UNHCR i IOM w obliczu kryzysu

W trakcie jednego z indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDIs), prowadzonych w indonezyjskim obozie dla uchodźców, anonimowy respondent reprezentujący tamtejszą społeczność stwierdził: „Właśnie dlatego tracimy ludzi. Wyłącznie z powodu sytuacji finansowej. W tych słowach zamyka się sedno szerszych strukturalnych problemów, których istnienie w indonezyjskim systemie zarządzania populacją uchodźców ujawniło się wraz z wycofaniem większości wsparcia przez jednego z głównych donorów: USA. Poszukiwanie źródeł tej podatności stanowi podstawę do prowadzenia szerszych rozważań na temat determinantów sposobu, w jakim indonezyjskie władze zaadresowały ten bezprecedensowy kryzys. W celu pogłębienia refleksji na temat przyszłości krajowego systemu zarządzania populacją uchodźców, praca ta koncentruje się na badaniu jego przeszłości, osadzając je w szerszym kontekście obecnego kryzysu finansowania. Głównym zapleczem teoretycznym prowadzonych rozważań jest historyczny instytucjonalizm (HI). Zastosowanie szeregu kluczowych koncepcji HI pozwala na rekonstrukcję trajektorii instytucjonalnej analizowanego systemu od czasu jego kreacji w odpowiedzi na falę migracji przymusowej z Indochin (1975–95), po skutki wycofania większości wsparcia jednego z głównych donorów w 2025 roku. Poprzez identyfikację momentów krytycznych warunkujących instytucjonalny rozwój systemu, prowadzona analiza śledzi proces utrwalania logiki delegowania przewodniej odpowiedzialności na poziomie operacyjnym w organizacjach międzynarodowych, przede wszystkim UNHCR i IOM. Opierając się na jakościowym podejściu badawczym, łączącym analizę kluczowych dokumentów przyjmowanych przez aktorów zaangażowanych w funkcjonowanie systemu z wynikami anonimowych IDIs, prowadzonych z szeregiem ich przedstawicieli oraz szerszym przeglądem literatury przedmiotu, praca ta stara się wykazać, że strukturalna zależność systemu, będąca wypadkową mechanizmów reprodukcji instytucjonalnej, zawęża gamę dostępnych możliwości reakcji decydentów w Dżakarcie. Z tego względu egzogeniczne szoki finansowe, pomimo pogłębiania dysfunkcji systemu, nie prowadzą do próby jego zreformowania, kierując indonezyjski system zarządzania populacją uchodźców w stronę stopniowego instytucjonalnego dryfu, opisywanego w nurcie HI przez Mahoneya i Thelen.

In one in-depth interview (IDI) conducted in an Indonesian refugee camp, an anonymous respondent from the local community said: That is exactly why we are losing people. Simply because of the financial situation. This statement points to a larger structural problem in Indonesia's refugee management system, one that became clear after the United States, a major donor, withdrew most of its support. Understanding the roots of this vulnerability is the starting point for a broader discussion of how Indonesian authorities have responded to this unprecedented crisis. To better understand the future of the national refugee management system, this thesis looks at its past, placing it within the context of the current funding crisis.

The main theoretical framework used here is historical institutionalism (HI). Using key HI concepts, the thesis traces how the system developed over time from its creation in response to the wave of forced migration from Indochina (1975–95) to the effects of the 2025 withdrawal of support by a major donor. By identifying the critical junctures conditioning the system's institutional development, the analysis traces the process through which the logic of delegating primary responsibility at the operational level to international organizations, mainly UNHCR and IOM, became entrenched. Drawing on a qualitative research approach that combines the analysis of key documents adopted by actors involved in the functioning of the system with the findings of anonymous IDIs conducted with a number of their representatives, as well as a broader review of the relevant literature, this thesis seeks to demonstrate that the structural dependency of the system, resulting from mechanisms of institutional reproduction, narrows the range of response options available to decision-makers in Jakarta. For this reason, exogenous financial shocks, despite deepening the system's dysfunctions, do not lead to attempts at reform, instead steering the Indonesian refugee population management system toward gradual institutional drift, as conceptualized within the HI tradition by Mahoney and Thelen.