Działalność ukraińskich artystów związanych z instytucjami kultury w przestrzeni miejskiej Warszawy

Tematem pracy jest działalność ukraińskich artystów związanych z warszawskimi instytucjami kultury oraz ich wpływ na miejską przestrzeń, jej symbolikę i społeczne funkcjonowanie. Praca podejmuje problem integracji poprzez kulturę, traktując miasto jako dynamiczną przestrzeń współobecności, w której sztuka osób migranckich staje się formą obecności, komunikatu i negocjacji. Zasadnicza hipoteza zakłada, że instytucjonalne partnerstwo umożliwiło artystom z Ukrainy nie tylko odzyskanie widzialności, ale i realny wpływ na formy swojej obecności w Warszawie. Ich twórczość pełni dziś rolę społecznego medium, współkształtującego miejską wrażliwość i praktyki gościnności. Głównym celem pracy było zbadanie, jak cztery warszawskie instytucje kultury (Ukraiński Dom, Zachęta, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski oraz Muzeum Sztuki Nowoczesnej) realizują model „instytucji gościnnej” i w jakim stopniu artyści z doświadczeniem migracyjnym stają się współtwórcami miejskiego życia kulturalnego. Część teoretyczna została oparta na literaturze z zakresu studiów miejskich, teorii praw mniejszości i partycypacji w sztuce (m.in. Bierwiaczonek, Lefebvre, Harvey, Bishop). W badaniu zastosowano metodę studium przypadku oraz analizę jakościową dokumentów, materiałów wizualnych i działań artystycznych. Wnioski potwierdzają, że ukraińscy artyści realnie wpływają na otwartość instytucji, symboliczne znaczenia miejsc i sposób, w jaki Warszawa reaguje na migrację. Ich obecność inicjuje zmiany, ale także ujawnia napięcia, granice gościnności oraz potrzebę długofalowych i rzeczywistych modeli współtworzenia kultury.

This thesis explores the activities of Ukrainian artists affiliated with cultural institutions in Warsaw and their impact on urban space, its symbolic dimension, and social functioning. It addresses the issue of integration through culture, conceptualizing the city as a dynamic space of co-presence, where the art of migrants becomes a form of presence, communication, and negotiation. The central hypothesis assumes that institutional partnerships have enabled Ukrainian artists not only to regain visibility but also to gain real influence over the forms of their presence in Warsaw. Their artistic work now serves as a social medium that co-shapes urban sensitivity and practices of hospitality. The main aim of the thesis is to examine how four Warsaw-based cultural institutions (the Ukrainian House, the Zachęta National Gallery of Art, the Ujazdowski Castle Centre for Contemporary Art, and the Museum of Modern Art) implement the model of a “welcoming institution” and to what extent artists with migratory experience become co-creators of the city’s cultural life. The theoretical framework draws on literature in urban studies, minority rights theory, and participatory art (including Bierwiaczonek, Lefebvre, Harvey, and Bishop). The research applies a multiple case study approach and qualitative analysis of institutional documents, visual materials, and artistic interventions. The findings confirm that Ukrainian artists meaningfully influence the openness of institutions, the symbolic meanings of places, and the ways in which Warsaw responds to migration. Their presence initiates transformation, while also revealing tensions, the limits of hospitality, and the need for long-term, participatory models of cultural co-creation.