Pamięć Zagłady po 1989 roku na przykładzie Nameless library Rachel Whiteread i Pozdrowień z Alej Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej.

Niniejsza praca jest próbą porównania wybranych realizacji dwóch artystek – Rachel Whiteread (ur. 1963) i Joanny Rajkowskiej (ur. 1968), które należą do tego samego pokolenia, ale pochodzą z różnych obszarów geopolityczno-kulturowych. Obydwie artystki zmierzyły się w swojej twórczości z problematyką Zagłady, podchodząc jednak do tego trudnego i wymagającego tematu w całkowicie odmienny sposób. Nameless library Rachel Whiteread i Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej analizowane są na tle szerszego zjawiska przemian, które miały miejsce w sztuce po roku 1989. Problematyka pamięci i upamiętniania oraz szczególnego zwrotu ku tematom wcześniej pomijanym, zapomnianym lub wręcz całkowicie nieznanym, ma odzwierciedlenie w realizacjach artystycznych zarówno Whiteread, jak i Rajkowskiej. Prace artystek są rozpatrywane w kontekście modernistycznej i postmodernistycznej teorii rzeźby, kwestii pomników i anty-pomników, współczesnej sztuki feministycznej oraz aspektów psychologicznych. Szczególna uwaga jest poświęcona problematyce sztuki w przestrzeni publicznej z uwzględnieniem takich kryteriów, jak: umiejscowienie, zaangażowanie i hybrydowość.

This work is an attempt to compare selected works by two artists – Rachel Whiteread (born 1963) and Joanna Rajkowska (born 1968), who belong to the same generation, but come from different geopolitical and cultural regions. Both artists have dealt with the Holocaust in their work, though they have approached this difficult and demanding topic in entirely different ways. Rachel Whiteread's Nameless Library and Joanna Rajkowska's Greetings from Jerusalem Avenue are analysed against the background of the broader spectrum of transformations that occurred in art after 1989. The issues of memory and commemoration, as well as a particular shift towards previously overlooked, forgotten, or even completely unknown themes, are reflected in the artistic realizations of both Whiteread and Rajkowska. The artists' works are considered in the context of modernist and postmodernist theory of sculpture, the question of monuments and anti-monuments, contemporary feminist art, and psychological aspects. Particular attention is paid to the issue of art in public space, taking into account such criteria as location, engagement and hybridity.