Narcyzm jako tarcza ochronna dla obrazu własnej inteligencji. Związki między wymiarami narcyzmu a oceną własnej inteligencji

Pojęcie narcyzmu ewoluowało na przestrzeni wieków, swoje korzenie zawdzięczając mitologicznemu Narcyzowi, pięknemu młodzieńcowi, który zakochał się we własnym odbiciu. Zjawisko w jego obecnej postaci klinicznej przyjmuje dwie główne formy, których wspólne cechy przeplatają się ze sobą nawzajem: narcyzm wielkościowy (grandiose) oraz wrażliwy (vulnerable). Celem niniejszego badania było sprawdzenie, jak wymiary narcyzmu oddziałują na ocenę własnej inteligencji. W badaniu wzięło udział 326 osób (182 kobiety, 139 mężczyzn i 5 osób, które zadeklarowały swoją płeć jako inną). Wiek osób badanych mieścił się w przedziale 18 – 66 lat. Przeważającą grupę spośród osób badanych stanowili studenci. Badanie miało charakter ankiety online, a do pomiaru narcyzmu posłużyły narzędzia takie jak Polska adaptacja Kwestionariusza Narcystycznego Podziwu i Rywalizacji (NARQ-PL) oraz Hypersensitive Narcissism Scale (HSNS). Wykonano dwa pomiary subiektywnej inteligencji przed i po wykonaniu skróconej wersji Testu Matryc Ravena. Przewidywano dodatnią korelację między sprawczym wymiarem narcyzmu a subiektywną, często zawyżoną oceną własnej inteligencji. W przypadku narcyzmu neurotycznego przewidywano korelację ujemną, natomiast dla narcyzmu antagonistycznego brak istotnego związku. Przypuszczano również, że po wykonaniu testu inteligencji u uczestników badania wystąpi tendencja do obniżenia oceny własnej inteligencji w porównaniu ze stanem sprzed jego wykonania. Efekt ten nie miał jednak dotyczyć osób o wysokim poziomie narcyzmu sprawczego, który miał pełnić funkcję ochronną, stabilizując samoocenę inteligencji mimo wykonania testu. Wyniki potwierdziły wszystkie hipotezy, z wyjątkiem tej dotyczącej ujemnego związku narcyzmu neurotycznego z subiektywnie ocenianą inteligencją. Nie stwierdzono istotnej korelacji między tymi zmiennymi.

The concept of narcissism has evolved over centuries, originating from the mythological figure Narcissus, who fell in love with his own reflection. Contemporary research conceptualizes narcissism as comprising two main dimensions: grandiose narcissism and vulnerable narcissism, which share several overlapping characteristics. The aim of the present study was to examine how different dimensions of narcissism relate to self-estimates of intelligence. The study involved 326 participants (182 women, 139 men, and 5 individuals identifying as another gender) aged between 18 and 66 years. The majority of participants were university students. Data were collected through an online survey. Narcissism was measured using the Polish adaptation of the Narcissistic Admiration and Rivalry Questionnaire (NARQ-PL) and the Hypersensitive Narcissism Scale (HSNS). Subjective intelligence was assessed twice, before and after participants completed a shortened version of Raven’s Progressive Matrices Test. It was hypothesized that the agentic dimension of narcissism would be positively associated with subjective, often inflated, intelligence self-estimates. A negative relationship was expected for neurotic narcissism, whereas no significant association was predicted for antagonistic narcissism. Additionally, participants were expected to rate their intelligence lower after completing the intelligence test than before taking it. However, this effect was not expected among individuals high in agentic narcissism, which was hypothesized to serve a protective function by stabilizing intelligence self-estimates despite completing the test.The results supported all hypotheses except for the predicted negative relationship between neurotic narcissism and subjective intelligence. No significant correlation was found between these variables. Overall, the findings suggest that the agentic dimension of narcissism is associated with higher intelligence self-estimates and may contribute to maintaining these evaluations even after completing an intelligence test.