Wpływ kreacji narratora na percepcję świata przedstawionego z perspektywy osoby piszącej i czytelnika

Praca podejmuje problem wpływu kreacji narratora na sposób interpretacji tekstów literackich, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między narratorską perspektywą a odbiorem świata przedstawionego przez czytelnika. Punktem wyjścia jest założenie, że sposób ukształtowania narracji pełni funkcję nie tylko strukturalną, lecz także poznawczą, a wybór narratora i jego atrybutów (poziomu wiedzy, wiarygodności, dystansu czy metody prezentacji zdarzeń) znacząco wpływa na proces interpretacyjny. Współczesne badania narratologiczne wskazują, że typ narracji może determinować zarówno emocjonalne zaangażowanie odbiorcy, jak i zakres możliwych odczytań tekstu. Celem pracy było zbadanie, w jaki sposób różne formy narracji (pierwszoosobowa, drugoosobowa i trzecioosobowa) wpływają na interpretację utworów literackich przez czytelników. W części empirycznej przeprowadzono ankietę badawczą, w której respondenci analizowali krótkie fragmenty autorskiego tekstu różniące się sposobem kreacji narratora. Wyniki badania wskazują, że narracja pierwszoosobowa sprzyja gatunkom o charakterze osobistym i charakteryzuje się sympatyzowaniem czytelnika z ich bohaterami, drugoosobowa wykazuje wysoki poziom identyfikacji z podmiotem narracji i nasila subiektywność interpretacji, a trzecioosbowa prowadzi do bardziej zdystansowanych, neutralnych odczytań. Ostatecznie praca potwierdza, że forma narracji i sposób kreacji narratora stanowi jeden z kluczowych czynników wpływających na rozumienie tekstu, jego ocenę i atrakcyjność.