O potrzebie edukacji geograficznej na rzecz odnajdywania tożsamości miejsc i tworzenia ładu przestrzennego. "Czytanie" i "pisanie" krajobrazu

W artykule przedstawiono przestrzeń i miejsce oraz ich rozumienie jako kategorie badawcze będące wyróżnikiem geografii w ujęciu humanistycznym. Dokonano przywołania tożsamości miejsca i jego genius loci jako terminów ważnych w edukacji geograficznej, w tym szkolnej, ukierunkowanej na geograficzną edukację regionalną o zabarwieniu humanistycznym. Określono, czym jest "czytanie i pisanie miejsc" oraz krajobrazów i wskazano na naglącą potrzebę kształcenia tych umiejętności w szkole wobec coraz bardziej dostrzegalnego chaosu w przestrzeni Polski (przywołano objawy tego zjawiska, jego główne przyczyny). Przypomniano zapisy w podstawie programowej, dotyczące oceny miejsc oraz krajobrazu najbliższego otoczenia pod względem piękna, ładu i estetyki zagospodarowania, które wskazują na obowiązkowe podejmowanie tych treści kształcenia w edukacji geograficznej, w tym – podczas zajęć terenowych. Przedstawiono przykłady języka oraz form, metod kształcenia możliwych do zastosowania w edukacji geograficznej w takim ujęciu. Podano również przykłady narracji dotyczących miejsc "zwyczajnych", które poprzez wydźwięk humanistyczny stają się (mogą się stać) miejscami znaczącymi. Zamieszczono wyniki badań przeprowadzonych wśród nauczycieli geografii na Mazowszu na temat ich rozumienia czytania - pisania - doświadczania najbliższych miejsc (krajobrazów), szukania ich genius loci oraz wynikające z tego konkluzje na temat potrzeb edukacji geograficznej w ujęciu humanistycznym.