Das kooperative Lernen zur Förderung der Schreibkompetenz im DaF-Unterricht in der Oberschule

W niniejszej pracy magisterskiej zbadano wpływ pisania kooperatywnego na rozwój umiejętności pisania i zaangażowanie uczniów. Celem było ustalenie, czy metody oparte na współpracy poprawiają kompetencje językowe osób uczących się języka niemieckiego oraz jak uczniowie oceniają tę formę pracy. W części teoretycznej przedstawiono podstawy uczenia się opartego na współpracy, jego założenia, dynamikę grupy oraz rolę nauczyciela. Ponadto omówiono proces rozwoju kompetencji pisarskich i wskazano możliwości jego wspierania poprzez pisanie oparte na współpracy, w tym również pisanie kreatywne. W części empirycznej opisano badanie przeprowadzone w ramach projektu eksperymentalnego z grupą kontrolną i eksperymentalną. Przez cztery tygodnie grupa eksperymentalna uczestniczyła w cotygodniowych podwójnych lekcjach języka niemieckiego, podczas których wykonywała zadania z kreatywnego pisania w małych zespołach. Na początku i na końcu interwencji wszyscy uczniowie przystąpili do testu językowego C-Test. Uczestnicy grupy eksperymentalnej wypełnili również kwestionariusz dotyczący ich opinii na temat metody współpracy. Zbadano również wybrane cechy osobowości, takie jak stopień makiawelizmu i poczucie kontroli. Analiza wyników wykazała umiarkowany wzrost kompetencji językowych w grupie eksperymentalnej. Analiza jakościowa prac pisemnych uczniów wykazała stopniową poprawę. Wyniki ankiety potwierdziły wysoką akceptację metody kooperacyjnej. Zdecydowana większość uczniów oceniła pracę grupową pozytywnie i wskazała na zwiększoną motywację, większą radość z pisania oraz korzyści płynące ze współpracy i wzajemnego wsparcia. Uczniowie podkreślali komfort wspólnej pracy, ale wskazywali również na konieczność jasnego podziału ról i obowiązków.

This master's thesis examines the influence of cooperative writing on the development of writing skills and student engagement. The aim was to determine whether cooperative methods improve the language skills of German learners and how students evaluate this approach to learning. The theoretical part presents the basics of cooperative learning, its principles, group dynamics, and the role of the teacher. In addition, the process of developing writing skills is discussed, and ways of promoting it through cooperative methods, including creative writing, are highlighted. The empirical part describes a study that was conducted in an experimental design with a control group and an experimental group. For four weeks, the experimental group participated in weekly double German lessons, accompanied by creative writing tasks, in small teams. At the beginning and end of the intervention, all students took the C-Test language test. Participants in the experimental group also completed a questionnaire about their opinion of the cooperative method. Selected personality traits, such as the degree of machiavellianism and the sense of control, were also examined. Analysis of the results showed a moderate increase in language competence in the experimental group. Qualitative analysis of the students' written work showed a gradual improvement. The results of the survey confirmed the high acceptance of the cooperative method. The vast majority of students rated the group work positively and pointed to increased motivation, more enjoyment of writing, and the advantages of cooperation and mutual support. The students emphasised the comfort of working together but also pointed out the need for a clear division of roles and responsibilities.

In dieser Masterarbeit wird der Einfluss des gemeinsamen Schreibens auf die Entwicklung der Schreibfähigkeiten und das Engagement von Schülerinnen und Schülern untersucht. Ziel war es, festzustellen, ob kooperative Methoden die Sprachkompetenz von Deutschlernenden verbessern und wie die Schülerinnen und Schüler diese Arbeitsform bewerten. Der theoretische Teil stellt die Grundlagen des kooperativen Lernens, seine Annahmen, die Gruppendynamik und die Rolle des Lehrers vor. Darüber hinaus wird der Prozess der Entwicklung von Schreibkompetenzen erörtert und Möglichkeiten zu dessen Förderung durch kooperatives, darunter auch kreatives Schreiben, aufgezeigt. Der empirische Teil beschreibt eine Untersuchung, die in einem experimentellen Design mit einer Kontroll- und einer Experimentalgruppe durchgeführt wurde. Vier Wochen lang nahm die Experimentalgruppe an wöchentlichen Doppelstunden Deutschunterricht mit kreativen Schreibaufgaben in kleinen Teams teil. Zu Beginn und am Ende der Intervention absolvierten alle Schülerinnen und Schüler den Sprachtest C-Test. Die Teilnehmer der Experimentalgruppe füllten zudem einen Fragebogen zu ihrer Meinung über die kooperative Methode aus. Dabei wurden auch ausgewählte Persönlichkeitsmerkmale wie der Grad des Machiavellismus und das Kontrollgefühl untersucht. Die Analyse der Ergebnisse zeigte eine moderate Steigerung der Sprachkompetenz in der Experimentalgruppe. Die qualitative Analyse der schriftlichen Arbeiten der Schülerinnen und Schüler zeigte eine allmähliche Verbesserung. Die Ergebnisse der Umfrage bestätigten die hohe Akzeptanz der kooperativen Methode. Die überwiegende Mehrheit der Schülerinnen und Schüler bewertete die Gruppenarbeit positiv und verwies auf eine gesteigerte Motivation, mehr Freude am Schreiben sowie die Vorteile der Zusammenarbeit und der gegenseitigen Unterstützung. Die Schülerinnen und Schüler betonten den Komfort der gemeinsamen Arbeit, wiesen jedoch auch auf die Notwendigkeit einer klaren Aufteilung der Rollen und Verantwortlichkeiten hin.