Goście zza Łaby. Niemieckojęzyczne reportaże o Warszawie z lat 1955–1970

Goście zza Łaby. Niemieckojęzyczne reportaże o Warszawie z lat 1955–1970 – abstrakt Artykuł jest poświęcony niemieckojęzycznym reportażom z Warszawy lat 1955–1970. Cezury wyznaczają z jednej strony warszawski Festiwal Młodzieży i Studentów w 1955 r., odkąd granice szerzej otworzyły się dla gości z Zachodu, z drugiej – koniec 1970 r., gdy wizyta Willy’ego Brandta w Warszawie przyniosła przełom w relacjach RFN–PRL. Wykorzystano 40 tekstów pochodzących z niemieckojęzycznych czasopism ukazujących się w RFN, Austrii, Szwajcarii, Argentynie i Kanadzie, zarówno wysokonakładowych (np. „Frankfurter Allgemeine Zeitung” lub „Neue Zürcher Zeitung”), jak i regionalnych, religijnych, branżowych czy popularnych pism ilustrowanych. Wśród autorów byli zarówno dziennikarze (później nieraz związani z Polską, np. H. Stehle, L. Zimmerer czy H.-J. Orth), jak i okazjonalnie odwiedzający Warszawę naukowcy, biznesmeni czy artyści. Niewielki odsetek stanowiły kobiety (wykorzystano artykuły dwóch: Margit Staber, Eka von Merveldt). Teksty zawierają szerokie spektrum obserwacji – od przestrzeni publicznej (dworce, hotele, krajobraz urbanistyczny i architektoniczny, sklepy), przez wygląd i zachowania mieszkańców, po politykę (zarówno brak agresywnej propagandy, jak i wydarzenia roku 1956 i 1968). Naturalnym zabiegiem było porównywanie Warszawy z innymi stolicami, głównie Moskwą i Berlinem (wschodnim). I choć w reportażach nie brakuje uwag krytycznych, to przeważały opinie pozytywne, podkreślające nowoczesność i „zachodniość” polskiej stolicy.