Near and Far: History on Both Sides of the Ocean

Niniejszy artykuł recenzyjny poświęcony jest monografii Mateusza Świetlickiego (2023) Next-Generation Memory and Ukrainian Canadian Children’s Historical Fiction: The Seeds of Memory [Pamięć następnego pokolenia i ukraińsko-kanadyjska literatura historyczna dla dzieci. Ziarna pamięci]. Publikacja rozpoczyna się od wspomnień z dzieciństwa autora, a następnie prowadzi czytelników przez różne okresy ukraińsko-kanadyjskiej i ukraińskiej historii oraz sposoby ich ukazywania w literaturze historycznej dla dzieci. Na przestrzeni pięciu rozdziałów Świetlicki analizuje twórczość kanadyjskich autorek i autorów literatury dziecięcej podejmujących temat emigracji Ukraińców do Kanady pod koniec XIX i na początku XX wieku, a także rolę, jaką odegrali ukraińscy imigranci w zasiedlaniu prerii. Autor przygląda się przedstawieniom relacji między ukraińskimi osadnikami a rdzennymi mieszkańcami, narracjom dotyczącym obozów internowania z czasów I wojny światowej oraz kulturowym znaczeniom ukraińskich „ziaren pamięci”, symbolizowanych przez wielkanocne pisanki. Oś dalszej części publikacji stanowi historia Ukrainy w XX wieku oraz literackie przedstawienia sowieckich zbrodni, ze szczególnym uwzględnieniem Hołodomoru, a także II wojny światowej, okupacji nazistowskiej oraz Holokaustu. Autor podkreśla złożoność badanych wydarzeń historycznych i akcentuje istotną funkcję literatury dziecięcej w kształtowaniu głębszego i bardziej świadomego rozumienia przeszłości przez młodych czytelników.

This review article examines Mateusz Świetlicki’s (2023) monograph, Next-Generation Memory and Ukrainian Canadian Children’s Historical Fiction: The Seeds of Memory. The publication opens with the author’s own childhood memories and takes readers on a journey through various periods of Ukrainian Canadian and Ukrainian history as portrayed in children’s historical fiction. Across five chapters, Świetlicki explores the works of Canadian children’s authors who depict Ukrainian emigration to Canada in the late 19th and early 20th centuries, as well as the role of Ukrainian immigrants in settling the prairies. He also considers how these books portray relationships between Ukrainian settlers and Indigenous Peoples, rework narratives about internment camps during World War I, and explore the cultural significance of Ukrainian “seeds of memory,” symbolised by Easter pysanky. Turning to 20th-century Ukrainian history, Świetlicki explores representations of Soviet atrocities, including the Holodomor, along with World War II, the Nazi occupation of Ukraine, and the Holocaust. Throughout his work, he highlights the complexities of these historical events and emphasises the key role of children’s literature in fostering a deeper, more meaningful understanding of the past among young readers.