Rome - Padua - Loreto. Italian inspirations in the architectural patronage of Prince Jerzy Ossoliński

Jerzy Ossoliński (1595–1650) był wybitnym dyplomatą i zaufanym doradcą króla. Kariera polityczna magnata od lat stanowi przedmiot analiz badawczy. Równie ciekawym zagadnieniem – niejednokrotnie marginalizowanym – pozostaje jego mecenat architektoniczny, odzwierciedlający horyzonty intelektualne i znajomość budownictwa włoskiego. W gnieździe rodowym w Ossolinie wprowadzono weneckie stropy ramowe a pałac w Warszawie wyróżniał się wypiętrzoną salą o genezie palladiańskiej (Padwa, Vicenza). Forma architektoniczna budowli sakralnych była każdorazowo projektowana z uwzględnieniem ich funkcji, co znalazło najpełniejszy wyraz w kaplicy w Gołębiu, wzorowanej na Santa Casa w Loreto i tworzonej w celu rozwoju kultu maryjnego. Stosowanie najnowszych, przełomowych rozwiązań cechuje też kolegiatę w Klimontowie, w której połączono inspiracje dwoma środowiskami – Rzymem (Accademia di San Luca) warunkującym sięgnięcie po plan elipsy oraz północną Italią (dzisiejsze pograniczne włosko-szwajcarskie), która wpłynęła na popularyzację dekoracji sztukatorskich. Analiza mecenatu architektonicznego Jerzego Ossolińskiego ukazuje rolę kanclerza w transferze prestiżowych wzorców włoskich na obszar Rzeczypospolitej.