Zbadanie mechanizmów związanych z dysfunkcją mitochondriów w mózgu myszy linii Trap1 p.Q641*, nowego modelu zaburzeń ze spektrum autyzmu

Autor
Stawikowska Aleksandra
Data
Abstrakt (PL)

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) to heterogenna grupa zaburzeń neurorozwojowych, które charakteryzują się przede wszystkich trudnościami w komunikacji i interakcjach społecznych. Przyczyny ASD są złożone i obejmują czynniki genetyczne, epigenetyczne i środowiskowe. Patomechanizm ASD nadal pozostaje w dużej mierze niepoznany. Coraz więcej badań wskazuje na istotną rolę dysfunkcji mitochondrialnych w etiologii zaburzeń ze spektrum autyzmu. Celem niniejszej rozprawy doktorskiej było zbadanie mechanizmów związanych z dysfunkcją mitochondriów w mózgu myszy linii Trap1 p.Q641*, nowego modelu zaburzeń ze spektrum autyzmu. Model ten został opracowany na podstawie mutacji w genie TRAP1, zidentyfikowanej u pacjentów z ASD. W wyniku tej mutacji dochodzi do braku ekspresji białka TRAP1 będącego mitochondrialnym białkiem opiekuńczym zaangażowanym w regulację metabolizmu i odpowiedź na stres komórkowy. W ramach przeprowadzonych badań oceniono wpływ opisanej mutacji na parametry morfologiczne kolców dendrytycznych, przeprowadzono analizę proteomiczną oraz określono poziom ATP, reaktywnych form tlenu i aktywność kompleksów łańcucha oddechowego. Zbadano także poziom wybranych aminokwasów i neuroprzekaźników w mózgu myszy. Wykorzystując metodę Western blot określono poziom wybranych białek opiekuńczych, enzymów antyoksydacyjnych oraz białek zaangażowanych w odpowiedź na stres komórkowy. Dodatkowo wykonano ilościową analizę miejsc kontaktów mitochondriów z siateczką śródplazmatyczną (ER). Przeprowadzone badania wykazały, że brak białka TRAP1 prowadzi do istotnych zmian pomiędzy genotypami zależnych od wieku i płci myszy. U samców zaobserwowano między innymi mniejsze i bardziej gęste kolce dendrytyczne, wzrost aktywności kompleksu I łańcucha oddechowego oraz liczby miejsc kontaktu mitochondriów z siateczką śródplazmatyczną a także przejściową aktywację ścieżek sygnalizacji stresu komórkowego. U samic z kolei stwierdzono większe i mniej gęste kolce dendrytyczne, wzrost aktywności kompleksu I łańcucha a także brak różnic w poziomie fosforylacji wybranych białek zaangażowanych w ścieżki odpowiedzi na stres komórkowy. Uzyskane wyniki dostarczają nowych danych na temat powiązań pomiędzy zmianami w działaniu mitochondriów a funkcjonowaniem neuronów w mózgu w kontekście ASD.

Abstrakt (EN)

Autism spectrum disorders (ASD) are a heterogeneous group of neurodevelopmental conditions primarily characterized by difficulties in communication and social interactions. The etiology of ASD is complex and involves genetic, epigenetic, and environmental factors. The pathomechanism of ASD remains largely unknown. An increasing number of evidence indicates a significant role of mitochondrial dysfunction in the etiology of autism spectrum disorders. This doctoral dissertation aimed to investigate mechanisms associated with impaired mitochondrial function in the brains of Trap1 p.Q641* mice, a novel model of autism spectrum disorders. This model was generated based on a mutation in the TRAP1 gene identified in patients with ASD. The described mutation results in the absence of TRAP1 expression, a mitochondrial chaperone protein involved in the regulation of metabolism and the cellular stress response. In the conducted studies, the impact of this mutation on the morphological parameters of dendritic spines was assessed, proteomic analyses were performed, and ATP levels, reactive oxygen species, as well as the activity of respiratory chain complexes were determined. In addition, the levels of selected amino acids and neurotransmitters in the mouse brain were examined. Using Western blotting, the levels of selected chaperone proteins, antioxidant enzymes, and proteins involved in the cellular stress response were determined. Furthermore, a quantitative analysis of mitochondria–endoplasmic reticulum (ER) contact sites was performed. The conducted research demonstrated that the absence of TRAP1 leads to significant age- and sex-dependent alterations between genotypes. In males, smaller and denser dendritic spines, increased activity of respiratory chain complex I, elevated numbers of mitochondria–ER contact sites, as well as transient activation of cellular stress signaling pathways were observed. In females, on the other hand, larger and less dense dendritic spines and increased complex I activity were detected, whereas no differences were found in the phosphorylation levels of selected proteins involved in cellular stress response pathways. The obtained results provide novel insights into the relationship between mitochondrial dysfunction and neuronal function in the brain in the context of ASD.

Inny tytuł

Investigation of mechanisms related to mitochondrial dysfunction in the brain of Trap1 p.Q641 mice, a new model of autism spectrum disorders

Wydawca
Uniwersytet Warszawski
Data obrony
2026-03-23
Licencja otwartego dostępu
Uznanie autorstwa