May His Memory Be Blessed. Problems and Solutions in the Polish Translation of Kalonimus Kelman Shapiro’s Educational Writings

W artykule omówiono podstawowe założenia leżące u podstaw polskiego tłumaczenia międzywojennych pism Kalonimusa Kelmana Szapiry, rebego z Piaseczna. Począwszy od ogólnych rozważań teoretycznych dotyczących tłumaczenia tekstów religijnych w ogóle, a tekstów żydowskich w szczególności, artykuł przechodzi do omówienia głównych zagadnień związanych z tłumaczeniem tekstów chasydzkich. Jego centralna część skupia się na tekstach książek edukacyjnych skierowanych do młodych chasydów: Hachszarat ha-avrechim i Mawo ha-szearim, napisanych pierwotnie w języku hebrajskim i przetłumaczonych na język polski ponad 80 lat później. Wśród zagadnień poruszanych w artykule znajdują się kwestie różnic kulturowych, cel utworu oryginalnego w porównaniu z celem tłumaczenia, odbiorcy docelowi, język i styl, cytaty z Biblii i źródeł chasydzkich, słownictwo specjalistyczne oraz szereg kwestii technicznych (w tym uwagi dotyczące rękopisów). Artykuł zwraca również uwagę na pozajęzykowy wymiar tłumaczenia i jego znaczenie w badaniach historycznych.

The article discusses the basic assumptions behind the translation into Polish of the interwar writings of Kalonimus Kelman Shapiro, the Piaseczner rebbe. Starting from general theoretical considerations regarding translation of religious texts in general, and Jewish texts in particular, it moves on to discuss major issues in translation of Hasidic texts. Its central part focuses on the texts of educational books addressed at young Hasidism: Hakhsharat ha-avrekhim and Mavo ha-shearim, originally written in Hebrew, and translated into Polish more than 80 years later. Among the questions addressed in the article are the issues of cultural differences, the purpose of the original composition vs the purpose of the translation, target audiences, language and style, source quotations from Biblical and Hasidic sources, specialized vocabulary, and a number of technical issues (including some remarks on the manuscripts). The article also draws attention to the non-lingustic dimension of translation and its importance in historical studies.