Obraz rdzennej ludności w kulturze wobec oficjalnego dyskursu po rewolucji meksykańskiej 1910-1917

Niniejsza praca podejmuje problematykę konstrukcji meksykańskiej tożsamości narodowej w okresie po rewolucji meksykańskiej (1910-1917) do lat 30. XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem statusu rdzennej ludności (pueblos originarios). Przeanalizowane zostało w niej napięcie pomiędzy oficjalnym dyskursem państwowym a oddolnym głosem społeczeństwa, wyrażonym w prasie, literaturze i tekstach kultury. Praca zestawia rewolucyjne postulaty równościowe i oficjalną ideologię metysażu (mestizaje) z utrwalonymi w ówczesnej świadomości społecznej stereotypami.

W tym celu przeanalizowana została ewolucja oficjalnej polityki państwa, od czasów porfiriatu, po rządy postrewolucyjne, które dążyły do symbolicznej i prawnej integracji ludności rdzennej, m.in. poprzez reformy rolne i centralnie sterowany system edukacji. Następnie skontrastowano rządową wizję z przekazami obecnymi w literaturze i publicystyce. Zdekonstruowany został obraz „Indianina” dominujący w ówczesnym dyskursie popularnym, w którym ludności rdzennej przypisywano szereg negatywnych, zakorzenionych w kolonialnej wizji świata cech.

Projekt metysażu jawi się tym samym jako utopijna iluzja, która wprowadziła dyskurs „państwa bezrasowego”, który zamiast zniwelować nierówności, zamaskował rasizm i zrutynizował go w strukturach administracyjnych i codziennych relacjach społecznych, prowadząc do konsolidacji rasistowskich mechanizmów. Ostatecznie praca dowodzi, że budowa nowoczesnej tożsamości Meksyku wymaga rozliczenia z tą historią i uznania istnienia systemowego rasizmu, bez czego ideały rewolucyjnej równości pozostają jedynie deklaratywne.

This work addresses the construction of Mexican national identity in the period following the Mexican Revolution (1910–1917) up to the 1930s, with particular emphasis on the status of the indigenous population. It analyzes the tension between the official state discourse and the bottom-up voice of society, expressed in the press, literature, and cultural texts. The work contrasts revolutionary egalitarian demands and the official ideology of mestizaje (miscegenation) with the stereotypes entrenched in the social consciousness of the time.

For this purpose, the evolution of official state policy, from the time of the Porfiriato to the post-revolutionary governments, which aimed at the symbolic and legal integration of the indigenous population, including through land reforms and a centrally managed education system, was analyzed. Subsequently, the government's vision was contrasted with messages present in literature and journalism. The dominant image of the “Indian” in the popular discourse of the time was deconstructed, in which the indigenous population was attributed several negative characteristics rooted in the colonial worldview.

The mestizaje project thus appears as a utopian illusion that introduced the discourse of a “raceless state,” which, instead of leveling inequalities, masked racism and routinized it within administrative structures and daily social relations, leading to the consolidation of racist mechanisms. Ultimately, the thesis argues that the building of modern Mexican identity requires reckoning with this history and acknowledging the existence of systemic racism, without which the ideals of revolutionary equality remain merely declarative.