Język jako narzędzie stwarzania siebie? Deiksa społeczna a socjolekt queer w powojennej Japonii

Celem pracy jest analiza socjolektu queer w powojennej Japonii, ze szczególnym uwzględnieniem deiksy społecznej, rozumianej jako systemowe kodowanie relacji w języku. Przedstawiono podstawy teoretyczne badań socjolingwistycznych, wybrane definicje i kategorie socjolektu, oraz problematykę queer jako grupy komunikatywnej. Następnie omówiono pojęcie deiksy społecznej na przykładzie japońskiego systemu honoryfikatywnego oraz językowego kodowania płci, wyróżniając jej wymiar gramatyczny i leksykalny. Na koniec zarysowano historyczny kontekst queer w Japonii i przeanalizowano dwa przykłady powojennej aktywności socjolektalnej, koncentrując się na językowych przejawach kodowania relacyjności.

The aim of this thesis is to analyse the queer sociolect in post-war Japan, with particular emphasis on social deixis, understood as the systemic encoding of social relations within language. The theoretical foundations of sociolinguistic research, selected definitions and categories of sociolect, and the issue of ‘queer’ as a speech community are presented. The concept of social deixis is then discussed using the example of the Japanese honorific system and the linguistic coding of gender, separating its grammatical and lexical dimensions. Finally, the historical context of ‘queer’ in Japan is outlined, and two examples of post-war sociolectal activity are analysed, focusing on the linguistic manifestations of the encoding of relationality.