China’s Dual-Dimensional International Communication in Central and Eastern Europe: Mechanism and Relationship Perspectives

W obliczu głębokich zmian w krajobrazie komunikacji międzynarodowej oraz przyspieszonej ewolucji geopolitycznej świata, praktyki komunikacji zewnętrznej państw ewoluowały w stronę modelu łączącego budowanie sformalizowanych kanałów przekazu z tworzeniem sieci relacji międzyludzkich. Region Europy Środkowo-Wschodniej – ze względu na swoją specyficzną pamięć historyczną, doświadczenia transformacji ustrojowej oraz położenie geopolityczne – stanowi istotne pole obserwacji dla zrozumienia praktycznych skutków działań Chin w zakresie komunikacji międzynarodowej w Europie. Od momentu ustanowienia w 2012 roku mechanizmu współpracy „16+1”, Chiny konsekwentnie rozwijają swoje działania komunikacyjne w tym regionie. Jednak w przypadku Polski – największego i najważniejszego państwa regionu – od zawsze widoczna jest znaczna rozbieżność między zakresem działań komunikacyjnych a ich skutecznością. W oparciu o powyższe pytania badawcze, niniejsza praca koncentruje się na praktyce komunikacji międzynarodowej Chin w Polsce, przyjmując za kluczowe wymiary analizy komunikację w ramach mechanizmów współpracy oraz budowanie relacji. Praca w sposób kompleksowy odwołuje się do teorii „miękkiej siły” (soft power) Nye’a, modelu relacyjnej dyplomacji publicznej Zaharny, teorii medialnej dyplomacji publicznej Entmana oraz modelu „monolog–dialog–współpraca” autorstwa Cowana i Arsenaulta, tworząc dwuwymiarowy model analityczny oparty na macierzy czterech ćwiartek. Główne wnioski z badania obejmują trzy kwestie: po pierwsze, Chiny wykształciły w Polsce model komunikacji charakteryzujący się silnym wymiarem instytucjonalnym przy słabych relacjach społecznych. Na taki stan rzeczy składają się: niewystarczająca lokalizacja językowa, wysoki stopień standaryzacji treści, ujawniająca się kruchość politycznych ram współpracy oraz brak mechanizmów informacji zwrotnej; czynniki te sprawiają, że rzeczywista skuteczność komunikacji opartej na mechanizmach współpracy jest znacznie niższa niż skala poczynionych inwestycji. Po drugie, w obszarze budowania relacji występują cztery wyzwania: niewielka liczebność społeczności chińskiej, brak emocjonalnego oddźwięku w komunikacji cyfrowej, pogłębiające się negatywne postrzeganie Chin przez polskie społeczeństwo oraz brak mechanizmów kontynuacji projektów wymiany kulturalnej. Uniemożliwia to przekształcenie znacznych nakładów inwestycyjnych w trwały kapitał relacyjny. Po trzecie, wspomniane trudności wynikają z głębokich różnic strukturalnych w sferze polityki, kultury, gospodarki i dyplomacji między Chinami a Polską. Kluczowe uwarunkowania stanowią tu: wysunięta obecność NATO w Polsce, historyczna pamięć odpornościowa (tzw. pamięć immunologiczna), deficyt handlowy w relacjach dwustronnych na poziomie około 15:1 oraz ograniczenia wynikające z unijnych ram regulacyjnych. W odpowiedzi na wspomniane trudności, w niniejszej pracy zaproponowano ścieżki optymalizacji na trzech płaszczyznach: komunikacji w ramach mechanizmów współpracy, budowania relacji oraz reakcji strukturalnych. Głównym założeniem jest przekształcenie praktyk komunikacyjnych Chin w Polsce z modelu opartego na monologu w model oparty na dialogu, a nawet na współpracy. W pracy wykorzystano dwuwymiarowe ramy analityczne do wyjaśnienia strukturalnej nierównowagi chińskiej komunikacji międzynarodowej w Polsce. Uzyskane wyniki nie tylko pogłębiają zrozumienie praktyk komunikacyjnych Chin w Europie Środkowo-Wschodniej, ale także dostarczają empirycznego punktu odniesienia do analizy innych dwustronnych relacji komunikacyjnych o zbliżonej charakterystyce.

Against the backdrop of profound adjustments in the international communication landscape and accelerated global geopolitical evolution, countries' external communication practices have gradually shifted towards a composite path that balances institutionalized channel construction and interpersonal network construction. The Central and Eastern European region, due to its unique historical memory, institutional transformation experience, and geopolitical position, constitutes an important observation field for understanding the practical effects of China's international communication in Europe. Since the establishment of the 16+1 cooperation mechanism in 2012, China has continuously promoted its communication layout in Central and Eastern Europe. However, Poland, as the largest and most prominent country in the region, has always shown a significant gap between communication coverage and effectiveness. Based on the above research questions, this thesis takes China's international communication practice in Poland as the core research object, with mechanism communication and relationship construction as two core analytical dimensions. It comprehensively draws on Nye's soft power theory, Zaharna's relational public diplomacy model, Entman's media public diplomacy theory, and Cowan&Arsenal's monologue dialogue collaboration framework, and establishes a two-dimensional analysis model with a four quadrant matrix as the core. The main conclusions of the study include three points: firstly, China has formed a communication pattern of strong mechanism, weak relationship in Poland – insufficient language localization, high degree of content standardization, continuous exposure of framework political fragility, and fundamental lack of feedback mechanism, which collectively lead to the actual effectiveness of mechanism communication being far lower than the investment scale. Secondly, at the level of relationship construction, there are also four challenges: limited size of the Chinese community, lack of emotional resonance in digital communication, continuous deepening of negative perceptions of the Polish public towards China, and lack of sustained follow-up mechanisms for cultural exchange projects, which prevent a large amount of investment from being transformed into sustainable relationship assets. Thirdly, the above-mentioned difficulties are deeply rooted in the deep structural differences in politics, culture, economy, and diplomacy between China and Poland. Poland's NATO forward positioning, historical immune memory, trade deficit of about 15:1, and institutional constraints of the EU regulatory framework together constitute the fundamental background conditions. In response to the above difficulties, this thesis proposes optimization paths at three levels: mechanism communication, relationship construction, and structural response. The core logic is to promote China's communication practice in Poland from monologue to dialogue and even collaboration mode. This thesis uses a two-dimensional analytical framework to explain the structural imbalance of China's international communication in Poland. The relevant findings not only help deepen the understanding of China's communication practices in Central and Eastern Europe, but also provide empirical references for analyzing other bilateral communication relationships with similar characteristics.