Charakterystyka geologiczna potencjalnych zasobów surowców krytycznych na Grenlandii
Charakterystyka geologiczna potencjalnych zasobów surowców krytycznych na Grenlandii
Abstrakt (PL)
Lista surowców krytycznych (CRM) i strategicznych (SRM) obejmuje obecnie 34 surowce. W Europie występują wszystkie, jednak w większości nie są one opłacalne w wydobyciu. Surowce CRM i SRM są importowane od dostawców z poza UE. Grenlandia jest blisko położonym, potencjalnym obszarem, który może zaspokoić część zapotrzebowania na surowce krytyczne. Budowa geologiczna Grenlandii jest bardzo silnie zróżnicowana, co sprzyja powstaniu złóż surowców krytycznych i strategicznych, oraz pozostałych, ważnych kopalin dla gospodarki światowej. Historia geologiczna Grenlandii obejmuje kształtowanie się kratonu w archaiku, późniejsze proterozoiczne i paleozoiczne kolizje orogeniczne, procesy rozpadu kontynentów i sedymentację w systemach ryftowych, różnowiekowe procesy magmowe oraz długotrwałe procesy wietrzenia i erozji. Ważnymi procesami kształtującymi budowę geologiczną Grenlandii były neoprotorozoiczne i kenozoiczne zlodowacenia. Procesy magmowe i metamorficzne, deformacje tektoniczne, krążenie fluidów hydrotermalnych w skałach magmowych, metamorficznych i osadowych odgrywały kluczową rolę w powstawaniu kopalin CRM. Do najważniejszych typów złóż CRM należą złoża pierwiastków z grupy ziem rzadkich (REE), platynowce (PGE), niob, tantal, hafn, grafit oraz wanad, ponieważ są to surowce krytyczne o wysokim potencjale do ekonomicznej eksploatacji.
Abstrakt (EN)
The list of critical raw materials (CRM) and strategic raw materials (SRM) currently comprises 34 materials. While all of them are found in Europe, the extraction of most is not economically viable; consequently, CRM and SRM are imported from suppliers outside the EU. Greenland is a nearby potential source capable of meeting part of the demand for critical raw materials. Greenland’s highly diverse geological structure favors the formation of deposits of critical and strategic raw materials, as well as other minerals important to the global economy. Greenland's geological history encompasses the formation of the craton during the Archean, subsequent Proterozoic and Paleozoic orogenic collisions, continental breakup and sedimentation within rift systems, magmatic activity spanning various geological periods, and prolonged weathering and erosion. Neoproterozoic and Cenozoic glaciations were also significant factors in shaping Greenland's geology. Magmatic and metamorphic processes, tectonic deformation, and hydrothermal fluid circulation within igneous, metamorphic, and sedimentary rocks played a key role in the formation of CRM deposits. The most important types of CRM deposits include rare earth elements (REE), platinum-group elements (PGE), niobium, tantalum, hafnium, graphite, and vanadium, as these represent critical raw materials with high potential for economic exploitation.
Geological evaluation of critical mineral resources in Greenland