Charakterystyka geologiczna i zasoby surowców krytycznych w Australii - przegląd, geneza i identyfikacja obszarów z wysokim potencjałem eksploracyjnym

Niniejsza praca przedstawia analizę roli surowców krytycznych (CRM) w gospodarce światowej, ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy Unii Europejskiej oraz potencjału geologicznego Australii jako kluczowego dostawcy tych surowców. W pierwszej części przeanalizowano teoretyczne i prawne aspekty krytyczności surowców w oparciu o wytyczne Komisji Europejskiej oraz unijny Akt w sprawie surowców krytycznych (CRMA). Opisano wskaźniki ryzyka dostaw (SR) i znaczenia gospodarczego (EI) oraz kryteria kwalifikacji surowców niezbędnych dla transformacji ekologicznej, cyfrowej oraz przemysłu obronnego. Podkreślono silną dominację państw trzecich na rynku surowcowym oraz omówiono rolę państw członkowskich w łagodzeniu zagrożeń dla łańcuchów dostaw. Kolejny rozdział poświęcono budowie geologicznej Australii. Omówiono ewolucję tektoniczną kontynentu oraz charakterystykę jego głównych jednostek: prekambryjskich kratonów, pasów orogenicznych oraz pokrywających je basenów sedymentacyjnych. Opisano również, wpływ procesów tektonicznych na powstanie australijskich złóż surowców krytycznych. W pracy dokonano również szczegółowej klasyfikacji typów złóż występujących w Australii z podziałem na złoża magmowe i hydrotermalne oraz złoża osadowe i wietrzeniowe. W ostatniej części zaprezentowano metodykę typowania obszarów o wysokim potencjale eksploracyjnym. Przeanalizowano również aktualne projekty wydobywcze oraz wyzwania związane z raportowaniem zasobów i strategiami zabezpieczenia długoterminowych dostaw surowców dla rynku globalnego.

This thesis presents an analysis of the role of Critical Raw Materials (CRMs) in the global economy, with a particular focus on the perspective of the European Union and the geological potential of Australia as a key supplier of these raw materials. The first part analyzes the theoretical and legal aspects of raw material criticality based on the guidelines of the European Commission and the EU Critical Raw Materials Act (CRMA). It describes the Supply Risk (SR) and Economic Importance (EI) indicators, as well as the qualification criteria for raw materials essential for the green transition, digital transition, and the defense industry. The strong dominance of third countries in the raw materials market is highlighted, along with a discussion on the role of member states in mitigating supply chain risks. The subsequent chapter is dedicated to the geological structure of Australia. It outlines the tectonic evolution of the continent and the characteristics of its main units: Precambrian cratons, orogenic belts, and overlying sedimentary basins. The impact of tectonic processes on the formation of Australian critical raw material deposits is also described. Furthermore, the work provides a detailed classification of the deposit types occurring in Australia, divided into magmatic and hydrothermal deposits, as well as sedimentary and weathering deposits. The final section presents the methodology for targeting areas with high exploration potential. Current mining projects are also analyzed, alongside the challenges related to resource reporting and strategies for securing long-term supply of raw materials for the global market.