Rozwój aplikacji mObywatel w ramach komunikacji alarmowej państwo-obywatel w czasach wojny hybrydowej i napięć geopolitycznych

Przedmiotem niniejszej pracy jest analiza możliwości wykorzystania istniejącej rządowej aplikacji mObywatel jako narzędzia wspierającego ostrzeganie ludności cywilnej przed zagrożeniami militarnymi. Podjęcie tematu wynika z obserwowanych napięć geopolitycznych, szczególnie w bliskim sąsiedztwie Polski oraz elementów wojny hybrydowej na terenie kraju.

W pierwszej części pracy przedstawiono współczesne zagrożenia, definicję wojny hybrydowej oraz jej wpływu na funkcjonowanie państwa i bezpieczeństwo ludności cywilnej. Omówiono również znaczenie odporności państwa, zarządzania kryzysowego, komunikacji kryzysowej oraz systemów wczesnego ostrzegania. Szczególna uwagę poświęcono doświadczeniom wynikającym z wojny rosyjsko-ukraińskiej i konflikcie w Izraelu, które wskazują na znaczenie szybkiego i wiarygodnego przekazywania informacji o zagrożeniach do obywateli.

W drugim rozdziale wykonano analizę systemów ostrzegania funkcjonujących w Ukrainie i Izraelu oraz ich znaczenie dla państwa i obywateli. Opisano zasadę działania narzędzi alarmowania oraz ich porównanie wraz ze wskazaniem podobieństw i funkcji mogących zasilić aplikację mObywatel w Polsce

Trzeci rozdział poświęcono systemowi ochrony ludności w Polsce oraz obowiązującym rozwiązaniom w zakresie alarmowania i ostrzegania. Analizie poddano między innymi Alert RCB oraz istniejące mechanizmy komunikacji państwa z obywatelami. W tym kontekście przedstawiono również aplikację mObywatel jako funkcjonujący już element komunikacji pomiędzy państwem a obywatelami. Wskazano jej obecne możliwości oraz ograniczenia w ramach potencjalnego wykorzystania do ostrzegania ludności przed zagrożeniami militarnymi.

W czwartym rozdziale przedstawiono koncepcję rozwoju istniejącej aplikacji mObywatel oraz możliwość wyposażenia jej w funkcje związane z ostrzeganiem przed zagrożeniami militarnymi. Wykonano analizę potencjalnych korzyści takiego rozwiązania w kontekście wpływu na bezpieczeństwa ludności i funkcjonowania państwa. Przedstawiono uwarunkowania prawne, organizacyjne i społeczne. Szczególną uwagę poświęcono możliwości wykorzystania aplikacji do przekazywania komunikatów alarmowych, wskazywania najbliższych schronów i miejsc miejsc schronienia oraz przekazywania obywatelom instrukcji postępowania odpowiednio przygotowanych dla rodzaju zagrożenia.

W ramach pracy przeprowadzono badania własne wśród 163 respondentów. Badanie miało na celu zweryfikowanie poziomu postrzegania zagrożeń militarnych przez społeczeństwo oraz znajomości i oceny obecnych systemów ostrzegania. Dodatkowo zapytano o znajomość aplikacji mObywatel oraz zapotrzebowania na wprowadzenie funkcji ostrzegania przed zagrożeniami militarnymi. Analiza wyników pozwoliła również określić oczekiwane względem funkcjonalności takiego rozwiązania i potencjalny wpływ aplikacji na poczucie bezpieczeństwa.

W pracy wykorzystano literaturę naukową, dokumenty strategiczne i akty prawne, analizę rozwiązań stosowanych w Izraelu i Ukrainie oraz wyniki badań własnych. Uwzględniono również dane dotyczące aplikacji mObywatel, a w tym informacje liczbę użytkowników oraz koszty utrzymania i rozwoju. Przeprowadzono analizę możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury państwa do budowy dodatkowego kanału ostrzegania ludności.

Zrealizowane badania wskazują, że rozwój istniejącej aplikacji rządowej o funkcje związane z ostrzeganiem przed zagrożeniami militarnymi może być znaczącym uzupełnieniem obecnego systemu ochrony ludności. Aplikacja mobilna może zwiększyć szybkość i zasięg przekazywanych informacji, wspierać odbiorców w podejmowaniu decyzji i odpowiednim reagowaniu w sytuacji kryzysowej oraz wspierać odporność i funkcjonowanie państwa oraz obywateli Dodatkowo skuteczność takiego rozwiązania wymaga integracji z istniejącymi systemami alarmowania, zaufania obywateli, przygotowania organizacyjnego i prawnego oraz edukacji społeczeństwa.

The subject of this work is an analysis of the potential use of the existing government application mObywatel as a tool supporting the warning of civilians against military threats. This topic stems from the observed geopolitical tensions, particularly in Poland's immediate vicinity, and the emergence of hybrid warfare within the country.

The first part of the work presents contemporary threats, the definition of hybrid warfare, and its impact on the functioning of the state and the safety of civilians. The importance of state resilience, crisis management, crisis communication, and early warning systems are also discussed. Particular attention is paid to the experiences of the Russian-Ukrainian war and the conflict in Israel, which demonstrate the importance of quickly and reliably communicating threat information to citizens.

The second chapter analyzes the warning systems operating in Ukraine and Israel and their importance for the state and its citizens. The operating principles of the alerting tools are described, along with a comparison of them, along with an indication of similarities and features that could be incorporated into the mObywatel application in Poland.

The third chapter is devoted to the civil protection system in Poland and the existing solutions for alerting and warning. The RCB Alert and existing mechanisms for state-citizen communication were analyzed. In this context, the mObywatel application was also presented as an existing element of communication between the state and citizens. Its current capabilities and limitations were identified in terms of its potential use in warning the public about military threats.

The fourth chapter presents the concept of developing the existing mObywatel application and the possibility of equipping it with functions related to warning against military threats. An analysis of the potential benefits of such a solution was conducted in the context of its impact on public safety and the functioning of the state. Legal, organizational, and social conditions were presented. Particular attention was paid to the possibility of using the application to transmit alarm messages, indicate the nearest shelters and shelter locations, and provide citizens with instructions tailored to the type of threat.

As part of the study, a survey was conducted among 163 respondents. The study aimed to verify the level of public perception of military threats and familiarity with and evaluation of current warning systems. Additionally, questions were asked about familiarity with the mObywatel application and the need for the introduction of a military threat warning function. Analysis of the results also allowed us to determine the expected functionality of such a solution and the potential impact of the application on the sense of security.

The study utilized scientific literature, strategic documents and legal acts, an analysis of solutions used in Israel and Ukraine, and the results of our own research. Data regarding the mObywatel application was also considered, including information on the number of users and maintenance and development costs. An analysis was conducted of the feasibility of utilizing existing government infrastructure to build an additional public warning channel.

The research indicates that expanding the existing government application with functions related to military threat warnings could significantly complement the current civil protection system. A mobile application could increase the speed and reach of information, support recipients in decision-making and appropriate responses in crisis situations, and support the resilience and functioning of the state and its citizens. Furthermore, the effectiveness of such a solution requires integration with existing alert systems, citizen trust, organizational and legal preparation, and public education.