Rola wskazówek incydentalnych w zadaniach zawierających problem wglądowy

Wprowadzenie: Badania z dziedziny psychologii twórczości i psychologii poznawczej wskazują na wpływ ekspozycji wskazówek incydentalnych na poziom wykonania zadania. Uzyskanie efektu zależy jednak od czynników takich, jak czas ekspozycji wskazówki oraz jej charakter kontekstualny. Literatura dotycząca psychologii poznawczej wskazuje również na złożony wpływ wskazówek dostępnych i niedostępnych świadomie na proces wykonania zadania. W niniejszej pracy obrano za cel sprawdzenie zależności między czasem ekspozycji wskazówki incydentalnej oraz jej świadomą dostępnością, a poprawnością wykonania zadań zawierających problem wglądowy. Metoda: Badanie zostało zrealizowane w modelu eksperymentalnym. Uczestnicy badania zostali podzieleni na trzy grupy, kontrolną bez wskazówki incydentalnej (n=30), grupę z podprogowym czasem ekspozycji na wskazówkę (n=30) oraz grupę z nadprogowym czasem ekspozycji na wskazówkę (n=30). Zadaniem uczestników było rozwiązanie 3 zagadek opartych na przesuwaniu zapałek w taki sposób, żeby uzyskać konkretny kształt. Wskazówki były wyświetlane przed zadaniem. Po 5 sekundach pojawiała się zagadka. Wyniki: Grupa bez wskazówki incydentalnej nie różniła się pod względem częstości udzielania poprawnych odpowiedzi od grup z ekspozycją incydentalną. Grupy z podprogową i nadprogową ekspozycją na wskazówkę incydentalną nie różniły się między sobą. Osoby deklarujące świadomą dostępność wskazówki nie różniły się pod względem częstości udzielania poprawnych odpowiedzi od osób deklarujących brak jej świadomej dostępności, w drugim i trzecim zadaniu. W zadaniu pierwszym osoby deklarujące brak możliwości świadomego przywołania wskazówki rzadziej udzielały poprawnych odpowiedzi. Wnioski: Wyniki badania nie potwierdzają hipotez o wpływie wskazówek incydentalnych na rozwiązywanie zadań zawierających problem wglądowy. Hipoteza o wpływie wskazówek, których uczestnicy nie potrafili świadomie przywołać również nie została potwierdzona. Brak istotnych różnic między warunkami eksperymentalnymi sugeruje, że ewentualne wystąpienie efektu wskazówek incydentalnych nie ma charakteru bezpośredniego i prawdopodobnie zależy od czynników niekontrolowanych w niniejszej procedurze.

Introduction: Research in the fields of creativity psychology and cognitive psychology indicates that exposure to incidental cues can affect task performance. However, obtaining such an effect depends on factors such as the duration of cue exposure and its contextual characteristics. The literature on cognitive psychology also points to the complex influence of consciously accessible and inaccessible cues on task performance. The aim of the present study was to examine the relationship between the duration of exposure to an incidental cue and its conscious accessibility, and the accuracy of performance on tasks containing an insight problem. Method: The study was conducted using an experimental design. Participants were divided into three groups: a control group without an incidental cue (n = 30), a group exposed to the cue for a subliminal duration (n = 30), and a group exposed to the cue for a supraliminal duration (n = 30). Participants were asked to solve three matchstick puzzles by moving the matchsticks in such a way as to produce a specific shape. The cues were displayed before the task. After 5 seconds, the puzzle appeared. Results: The group without an incidental cue did not differ from the groups exposed to an incidental cue in the frequency of correct responses. The groups exposed to the incidental cue for subliminal and supraliminal durations did not differ from each other. In the second and third tasks, participants who reported conscious accessibility of the cue did not differ in the frequency of correct responses from those who reported no conscious accessibility of the cue. In the first task, participants who reported being unable to consciously recall the cue were less likely to provide correct responses. Conclusions: The results of the study do not support the hypotheses concerning the influence of incidental cues on the solution of tasks containing an insight problem. The hypothesis concerning the influence of cues that participants were unable to consciously recall was also not supported. The absence of significant differences between the experimental conditions suggests that, if an incidental-cue effect occurs, it is not direct in nature and is likely dependent on factors that were not controlled for in the present procedure.