Krzemieniarstwo schyłkowopaleolitycznej kultury wołkuszańskiej w świetle analizy materiałów ze stanowiska 3 w Wołkuszu, gm. Lipsk n/Biebrzą, pow. augustowski, woj. podlaskie

Celem pracy jest próba wieloaspektowej charakterystyki krzemieniarstwa kultury wołkuszańskiej, rozumianego jako wewnętrznie spójny pakiet typologicznych oraz technologicznych atrybutów, odróżniających zespoły wymienionej jednostki od inwentarzy pozostałych kultur schyłkowopaleolitycznego kręgu z liściakami. Punkt wyjścia podjętych rozważań stanowi, oparte w głównej mierze na analizie składanek, studium inwentarza „reperowego” ze stanowiska 3 w Wołkuszu, gm. Lipsk n/Biebrzą, woj. podlaskie. Poczynione w ten sposób obserwacje zestawione zostały z danymi z innych stanowisk charakteryzujących się obecnością liściaków bez retuszu spodniej strony trzonka. Pozwoliło to z jednej strony na zdefiniowanie dystynktywnego zestawu form przewodnich, z drugiej zaś na odtworzenie zgeneralizowanego wzorca zachowań technologicznych oraz identyfikację materialnych korelatów tych zachowań zapisanych w określonych typach i/lub parametrach wytworów krzemiennych. Szczególnie ciekawym wynikiem przeprowadzonych badań jest zaobserwowanie w kontekście analizowanych inwentarzy istnienia dwóch różnych strategii krzemieniarskich, tj. koncepcji produkcji ostrzy preferencyjnych i koncepcji produkcji wiórów aranżowanych.

The dissertation aims to present multi-aspect characteristics of the lithic production of the Volkushian culture, described as the coherent package of typological and technological attributes differentiating this culture from other taxons of Late Palaeolithic Tanged Points Technocomplex. The starting point for further studies was the study of the lithic inventory from site 3 at Wołkusz, Augustów district, Podlaskie voivodeship, consisting mainly of the analysis of refittings. This research allows to compare the results with data from other assemblages characterized by the presence of the tanged points without the retouch of their ventral side. As a result, the distinctive set of particular forms has been defined, together with recognition of generalized pattern of technological behavior, reconstructed on the base of certain types and/or parameters of the lithic products. Particularly interesting is the observation of the existence of two different strategies of debitage in researched inventories, i.e. the concept leading to manufacture the preferential points, and the concept resulting in manufacture of arranged blades.