Polityka Polski wobec Afryki Środkowej i Południowej w latach 1945-1989

Uproszczony widok
dc.abstract.plTematem rozprawy doktorskiej jest polityka Polski wobec Afryki Środkowej i Południowej w latach 1945-1989. Zaproponowane przez autora ujęcie tematu pozwala na całościową jego analizę w zakresie aktywności politycznej, gospodarczej i kulturalno-ideologicznej. Polityka Polski Ludowej wobec Afryki Środkowej i Południowej nie była dotychczas przedmiotem odrębnej monografii. Problematykę tę omawiano w pracach przekrojowych dotyczących polskiej polityki zagranicznej jako element stosunków Polski z państwami Trzeciego Świata (państwami rozwijającymi się). Jako podstawę źródłową wykorzystano w pracy dokumenty programowe, dotyczące polityki Polski Ludowej wobec Afryki Subsaharyjskiej oraz zasoby ilustrujące politykę wobec poszczególnych państw omawianego obszaru. Większość tych dokumentów znajduje się w Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Badane zbiory w większości pozostają nieopracowane, co może budzić przy ich cytowaniu problemy z nazwą i szczegółową lokalizacją dokumentów. Pomocniczo wykorzystano materiały z Archiwum Akt Nowych (zbiory Wydziału Zagranicznego Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej). W rozprawie zastosowany został układ chronologiczno-problemowy, stosując główne kategorie z zakresu polityki zagranicznej państwa: uwarunkowania, cele, środki i metody oraz efektywność. W rezultacie pierwszy rozdział dotyczy uwarunkowań polityki Polski wobec Afryki Środkowej i Południowej w analizowanym okresie, tj. w latach 1945–1989. Uwarunkowania te zostały zaprezentowane w ujęciu z podziałem na uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne. Rozdział drugi dotyczy koncepcji polskiej polityki zagranicznej. Autor analizuje ich podstawy ideologiczne oraz zmiany zachodzące w definiowaniu polskich interesów na omawianym obszarze. Nowatorski charakter ma próba rekonstrukcji koncepcji polityki Polski w stosunku do obszaru Afryki Środkowej i Południowej we wszystkich jej aspektach: począwszy od charakterystyki ośrodków wypracowujących jej główne założenia, poprzez uwarunkowania ideologiczne i pragmatyczne – osadzone w konkretnych interesach, a skończywszy na jej zmianach wymuszonej m. in. wydarzeniami wewnętrznymi. Rozdziały od trzeciego do siódmego zostały podzielone w oparciu o kryterium środków i metod realizacji polityki Polski Ludowej wobec omawianego obszaru. Pozwoli to na uwypuklenie wspólnych dla tych relacji uwarunkowań wynikających z położenia geograficznego, doświadczeń walki narodowowyzwoleńczej oraz, w części przypadków, także obranej drogi politycznej. Jednocześnie zabieg ten umożliwi prezentację swoistego modelu polityki realizowanego środkami politycznymi, ekonomicznymi oraz kulturalno-ideologicznymi. Przedmiotem rozdziału trzeciego jest pomoc jakiej udzielała Polska ruchom narodowowyzwoleńczym. Przejawiała się ona poprzez m.in. w aktywność na rzecz dekolonizacji w organizacjach międzynarodowych, wsparcie materialne czy pomoc szkoleniową. Autor przedstawia również relacje z przedstawicielami poszczególnych organizacji walczących o wolność. Rozdział czwarty poświęcony jest stosunkom politycznym z państwami określanymi zbiorczo jako „postępowe” i wykorzystywanym w tym zakresie środkom. W tym samym układzie problemowym została dokonana analiza relacji z pozostałymi państwami regionu zawarta w rozdziale piątym. Rozdział szósty dotyczy środków ekonomicznych wykorzystywanych w kształtowaniu polityki Polski wobec Afryki Środkowej i Południowej. Ostatni rozdział odnosi się do środków kulturowo-ideologicznych: współpracy naukowo-technicznej, kształcenia Afrykanów w Polsce, promocji kultury polskiej, aktywności polskich misjonarzy w Afryce oraz popularyzacji wiedzy na temat Afryki w Polsce oraz Polski w Afryce. Znalazły się w nim również trudne do jednoznacznego sklasyfikowano środki z zakresu stosunków społecznych – współpraca organizacji młodzieżowych, współpraca sportowa oraz współpraca z miejscową Polonią.
dc.abstract.plThe subject of the doctoral dissertation is Poland's policy towards Central and South Africa in the years 1945-1989. The approach to the topic proposed by the author allows for its comprehensive analysis in the field of political, economic, cultural and ideological activity. The policy of People's Poland towards Central and Southern Africa has not been the subject of a separate monograph so far. This issue was discussed in cross-sectional works on Polish foreign policy as an element of Poland's relations with the Third World countries (developing countries). Program documents concerning the policy of People's Poland towards Sub-Saharan Africa and resources illustrating the policy towards individual countries of the discussed area were used as the source basis in the work. Most of these documents are in the Archives of the Ministry of Foreign Affairs. Most of the researched collections remain unprocessed, which may cause problems with the name and detailed location of documents when citing them. Materials from the Central Archives of Modern Records (collections of the Foreign Department of the Central Committee of the Polish United Workers' Party) were used as an aid. The dissertation uses a chronological and problematic system, using the main categories in the field of foreign policy of the state: conditions, goals, means and methods, and effectiveness. As a result, the first chapter deals with the conditions of Poland's policy towards Central and Southern Africa in the analyzed period, i.e. in the years 1945–1989. These conditions have been presented in terms of internal and external conditions. The second chapter deals with the concept of Poland’s foreign policy. The author analyzes their ideological foundations and the changes taking place in defining Polish interests in the discussed area. The attempt to reconstruct the concept of Poland's policy towards Central and Southern Africa in all its aspects is innovative: starting from the characteristics of the centers developing its main assumptions, through ideological and pragmatic conditions - rooted in specific interests, and ending with its changes forced, among others, by internal events. Chapters three to seven have been divided on the basis of the criterion of means and methods of implementing the policy of People's Poland towards the discussed area. This will make it possible to highlight the conditions common to these relations resulting from the geographical location, the experience of the national liberation struggle and, in some cases, also the chosen political path. At the same time, this procedure will enable the presentation of a specific model of politics implemented by means of political, economic, cultural and ideological means. The subject of the third chapter is the assistance provided by Poland to national liberation movements. It manifested itself through, among others, in activities for decolonization in international organizations, material support or training assistance. The author also presents relations with representatives of individual organizations fighting for freedom. The fourth chapter is devoted to political relations with countries collectively referred to as "progressive" and the means used in this regard. The analysis of relations with other countries of the region included in the fifth chapter was made in the same problematic context. The sixth chapter deals with the economic means used in shaping Poland's policy towards Central and Southern Africa. The last chapter refers to cultural and ideological measures: scientific and technical cooperation, educating Africans in Poland, promoting Polish culture, the activity of Polish missionaries in Africa and popularizing knowledge about Africa in Poland and Poland in Africa. It also includes measures in the field of social relations that are difficult to unambiguously classified - cooperation of youth organizations, sports cooperation and cooperation with the local Polish community.
dc.affiliation.departmentWydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
dc.contributor.authorUrbański, Filip
dc.date.accessioned2023-12-05T14:19:30Z
dc.date.available2023-12-05T14:19:30Z
dc.date.defence2023-12-15
dc.date.issued2023-12-05
dc.description.additionalLink archiwalny https://depotuw.ceon.pl/handle/item/4820
dc.description.promoterGasztold, Aleksandra
dc.identifier.urihttps://repozytorium.uw.edu.pl//handle/item/4820
dc.language.isopl
dc.rightsClosedAccess
dc.subject.plPolski Komitet Solidarności z Narodami Azji i Afryki
dc.subject.plZimbabwe
dc.subject.plZambia
dc.subject.plWyspy Świętego Tomasza i Książęca
dc.subject.plUganda
dc.subject.plTanzania
dc.subject.plSeszele
dc.subject.plRwanda
dc.subject.plRepublika Środkowoafrykańska
dc.subject.plRepublika Konga
dc.subject.plNamibia
dc.subject.plMozambik
dc.subject.plMauritius
dc.subject.plMalawi
dc.subject.plMadagaskar
dc.subject.plKomory
dc.subject.plKenia
dc.subject.plKamerun
dc.subject.plGwinea Równikowa
dc.subject.plGabon
dc.subject.plZair
dc.subject.plDemokratyczna Republika Konga
dc.subject.plCzad
dc.subject.plBurundi
dc.subject.plBotswana
dc.subject.plAngola
dc.subject.plstosunki polsko-afrykańskie
dc.subject.plAfryka Południowa
dc.subject.plAfryka Środkowa
dc.subject.plAfryka Subsaharyjska
dc.subject.plzimna wojna
dc.subject.plPolska Ludowa
dc.subject.plpolityka zagraniczna
dc.subject.plPolish Committee of Solidarity with the Nations of Asia and Africa
dc.subject.plZimbabwe
dc.subject.plZambia
dc.subject.plSao Tome and Principe
dc.subject.plUganda
dc.subject.plTanzania
dc.subject.plSeychelles
dc.subject.plRwanda
dc.subject.plCentral African Republic
dc.subject.plRepublic of the Congo
dc.subject.plNamibia
dc.subject.plMozambique
dc.subject.plMauritius
dc.subject.plMalawi
dc.subject.plMadagascar
dc.subject.plComoros
dc.subject.plKenya
dc.subject.plCameroon
dc.subject.plEquatorial Guinea
dc.subject.plGabon
dc.subject.plZaire
dc.subject.plDemocratic Republic of the Congo
dc.subject.plChad
dc.subject.plBurundi
dc.subject.plBotswana
dc.subject.plAngola
dc.subject.plPoland’s-African relations
dc.subject.plSouth Africa
dc.subject.plCentral Africa
dc.subject.plSub-Saharan Africa
dc.subject.plCold War
dc.subject.plPeople's Poland
dc.subject.plforeign policy
dc.titlePolityka Polski wobec Afryki Środkowej i Południowej w latach 1945-1989
dc.title.alternativePoland’s policy towards Central and Southern Africa in the years 1945-1989
dc.typeDoctoralThesis
dspace.entity.typePublication