Samorząd terytorialny w systemie ochrony zdrowia

W pracy podjęto próbę ustalenia pozycji, roli i znaczenia samorządu terytorialnego w systemie ochrony zdrowia. W tym celu wykorzystano rys historyczny systemu ochrony zdrowia w Polsce, obowiązujące akty prawne, publikacje naukowe, a także raporty eksperckie. Zastosowano metodę formalno-dogmatyczną, metodę analizy i w niewielkim stopniu metodę historyczną. Należy stwierdzić, że system ochrony zdrowia w Polsce od transformacji ustrojowej nie osiągnął swojego docelowego kształtu i wymaga dalszych reform. Sytuacja ta jest po części skutkiem przerwania procesu tworzenia systemu ochrony zdrowia w II Rzeczpospolitej przez wybuch II wojny światowej oraz późniejszego, źle zorganizowanego, wadliwego u podstaw PRL-owskiego systemu ochrony zdrowia. Reforma systemu ochrony zdrowia po transformacji ustrojowej wymagała gruntownych, systemowych zmian. W drodze tych zmian, na przestrzeni ostatnich 35 lat, samorząd terytorialny, w oparciu o zasadę decentralizacji władzy i zasadę subsydiarności włączono do systemu ochrony zdrowia, nadając mu szereg zadań i uprawnień. Obowiązki samorządów nie zostały jednak określone w sposób wystarczająco klarowny. Bardzo często ustawodawca pomijał faktyczne możliwości samorządów oraz nie określał źródeł finansowania zadań, lub określał je w sposób niewystarczający. Najważniejszym zadaniem jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony zdrowia jest zapewnienie obywatelom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. W tym celu samorządy mogą tworzyć i prowadzić podmioty lecznicze. Inne istotne zadania samorządów w zakresie ochrony zdrowia to organizowanie działań profilaktycznych, promocja zdrowia oraz ochrona zdrowia psychicznego. W drodze przeprowadzonych analiz ustalono, że samorząd terytorialny jest ważną częścią systemu ochrony zdrowia, jednak jego funkcjonowanie w tym obszarze obarczone jest wadami systemowymi oraz poważnymi problemami i zagrożeniami. Dotyczy to w szczególności nieprecyzyjnego określenia zadań, niewystarczających źródeł finansowania, a przede wszystkim wadliwie skonstruowanego systemu, który powoduje zadłużanie się na ogromną skalę podmiotów leczniczych prowadzonych przez władze samorządowe.

The purpose of the study is to determine the position, role and importance of local government in the Polish healthcare system. For this purpose, the historical outline of the healthcare system in Poland, existing legal acts, scientific publications, as well as expert reports were used. The formal-dogmatic method, the method of analysis and, to a small extent, the historical method were used. It should be noted that the healthcare system in Poland since the system transformation has not reached its target shape and requires further reform. This situation is partly due to the interruption of the healthcare system in the Second Polish Republic by the outbreak of World War II and the subsequent badly organized, flawed at the core communist healthcare system. The post-transition reform of the healthcare system required sweeping, systemic changes. By way of these changes, over the past 35 years, local self-government, based on the principle of decentralization of power and the principle of subsidiarity, was incorporated into the healthcare system, giving it a number of tasks. However, the duties of local governments have not been defined clearly enough. Very often the legislator overlooked the actual capabilities of local governments and did not specify the sources of funding for the tasks, or specified them insufficiently. The most important task of local governments in the field of healthcare is to provide equal access to healthcare services. To this end, local governments can create and operate medical entities. Other important tasks of local governments in the field of healthcare are organizing preventive measures, health promotion and mental healthcare. Through the analyses carried out, it was found that local-government is an important part of the healthcare system, but its functioning in this area is fraught with flaws systemic and serious problems and threats. This applies in particular to the imprecise definition of tasks, insufficient sources of funding, and above all, the flawed system, which results in large-scale indebtedness.