Swoboda umów oraz jej ograniczenia przy kształtowaniu treści stosunku pracy

Uproszczony widok
dc.abstract.plPrzedmiotem dysertacji jest analiza zagadnień związanych ze swobodą umów stron stosunku pracy przy kształtowaniu jego treści. Obecny kształt swobody umów stron stosunku pracy przy kształtowaniu jego treści powstał w zasadniczych zrębach w momencie wprowadzania Kodeksu pracy, w innych uwarunkowaniach ustrojowych, społecznych i gospodarczych. Zmiany, jakie dokonały się w tym czasie, mają charakter fundamentalny, co stwarza nową przestrzeń dla dyskusji o swobodzie umów w prawie pracy. W tej perspektywie sformułowano cztery główne pytania badawcze. Pierwsze pytanie dotyczyło ustalenia charakteru prawnego stosunku pracy i jego związku z prawem publicznym oraz prywatnym. Kolejne pytanie dotyczyło ustalenia normatywnych podstaw obowiązywania zasady swobody umów w indywidualnym prawie pracy oraz mechanizmu jej funkcjonowania. W następnej kolejności postawiono pytanie o zakres swobody umów w odniesieniu do poszczególnych elementów treści stosunku pracy. Wreszcie, czwarte pytanie dotyczyło ustalenia, czy zasada swobody umów powinna zostać uznana za kierunkową zasadę prawa pracy. Niezależnie od problemów badawczych, kompleksowa analiza swobody umów stron stosunku pracy przy kształtowaniu jego treści miała także na celu uporządkowanie materiału normatywnego dotyczącego tej problematyki. Przeprowadzona analiza doprowadziła do sformułowania następujących wniosków. Po pierwsze, jakkolwiek nie jest możliwe całościowe zakwalifikowanie prawa pracy wyłącznie do prawa publicznego bądź prywatnego, powyższy wniosek nie dotyczy stosunku pracy, który jest stosunkiem zobowiązaniowym (pomimo, iż zawiera elementy ingerencji publicznej). Po drugie, granice swobody umów przy kształtowaniu treści stosunku pracy częściowo określone zostały w sposób odmienny, niż w prawie cywilnym, chociaż z wykorzystaniem mechanizmów cywilistycznych. Swoboda, przysługuje stronom także w obszarze tzw. ochrony pracy, chociaż jest ona znacznie bardziej ograniczona. Po trzecie, pomimo iż podstawę obowiązywania swobody umów przy kształtowaniu treści stosunku pracy stanowi art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p., zasada swobody umów w jej cywilistycznym wydaniu nie stanowi zasady kierunkowej w obszarze kształtowania treści stosunku pracy, w którym swoboda została przyznana w zakresie, jaki jest konieczny do efektywnej realizacji stosunku pracy lub nie zagraża równości stron stosunku pracy i godności pracownika i w którym obecna jest ingerencja państwa w zakresie, jaki jest uzasadniony ochroną równości stron stosunku pracy i godności pracownika. Dysertacja została podzielona na cztery części obejmujących osiem rozdziałów. W części pierwszej (Rozdziały I i II) przedstawiono proces historyczny, w trakcie którego doszło do wyodrębnienia prawa pracy jako samodzielnej gałęzi prawnej, zakres przedmiotowy pojęcia stosunek pracy oraz źródła kształtowania jego treści. Druga część pracy (Rozdział III) została poświęcona przedstawieniu zakresu swobody umów w zobowiązaniowym stosunku prawa cywilnego oraz ukazaniu tła aksjologicznego i normatywnego, uzasadniającego obowiązywanie zasady swobody umów. Zasadniczą treść dysertacji zawarto w trzeciej części (Rozdziały IV – VII), w której dokonano kompleksowej analizy norm prawnych dotyczących swobody umów. Rozważania teoretyczne zawarte w pierwszych trzech częściach pracy zostały w części czwartej (Rozdział VIII) wykorzystane do praktycznej analizy poszczególnych elementów treści stosunku pracy. Dopełnieniem pracy jest zakończenie, w którym zawarto syntetyczne podsumowanie i wnioski szczegółowe. W pracy posłużono się historyczną oraz formalno – dogmatyczną metodą badawczą, a ich wybór został podyktowany celami dysertacji.
dc.abstract.plThe subject of the dissertation is the analysis of issues related to the freedom of contract of parties to an employment contract. The basic framework of the current scope of the freedom of contract of parties to an employment contract to shape its content was created when the Labor Code was introduced, in different political, social and economic conditions. There have been fundamental changes since then creating a new background for discussions on the freedom of contract in employment law. Therefore, four main research questions were formulated. The first question pertains to determination of the legal nature of an employment contract and its connections with public and private law. The second question concerns determination of the normative basis for the principle of freedom of contract in individual employment law and its functioning mechanism. Next, a question was raised about the scope of the freedom of contract in respect of particular elements of the employment relationship. Finally, a fourth question was posed to determine whether the principle of freedom of contract should be recognized as a guiding principle of employment law. Despite research problems, a comprehensive analysis was also aimed at organizing the normative material related to this problem. The analysis led to the following conclusions. Firstly, although it is not possible to generally classify employment law as exclusively private or public law, the same does not apply to the employment relationship, which is a contractual relationship (although it includes elements of public intervention). Secondly, the limitations of the freedom of contract in shaping the content of an employment relationship were partly determined differently than in civil law, although with the use of civil law mechanisms. The freedom of contract applies also in the area of so called employment protection. However, it is more limited in this area. Thirdly, although art. 3531 of the Civil Code in connection with art. 300 of the Labour Code constitutes the legal basis for the freedom of contract of parties to an employment relationship to shape its content, the principle of freedom of contract in its civil meaning does not constitute a guiding principle in the area of shaping the content of an employment relationship where freedom has been granted in the scope which is necessary to effectively realize an employment relationship or does not jeopardize the equality of the parties and employee’s dignity and where the public interference is present in the scope which is justified to protect the equality of the parties to an employment contract and employee’s dignity. The dissertation has been divided into four parts covering eight chapters. The first part (Chapters I and II) presents the historical process during which employment law was separated as an independent branch of law, the material scope of the concept of an employment relationship and the sources of shaping its content. The second part (Chapters III) presents the scope of the freedom of contract in contractual civil law relationships as well as the axiological and normative background justifying application of the principle of freedom of contract. The main content of dissertation is contained in third part (Chapters IV – VII), which provides a comprehensive analysis of the legal norms concerning the freedom of contract. The theoretical considerations contained in the first three parts of the work are used in the fourth part (Chapter VIII) to perform a practical analysis of particular elements of the content of an employment relationship. The dissertation ends with a synthetic summary. In the dissertation, a historical and formal-dogmatic method of research was used. Their choice was justified by the purposes of the dissertation.
dc.affiliation.departmentWydział Prawa i Administracji
dc.contributor.authorMiętek, Agata
dc.date.accessioned2018-03-27T13:26:03Z
dc.date.available2018-03-27T13:26:03Z
dc.date.defence2018-04-09
dc.date.issued2018-03-27
dc.description.additionalLink archiwalny https://depotuw.ceon.pl/handle/item/2576
dc.description.promoterPisarczyk, Łukasz
dc.identifier.urihttps://repozytorium.uw.edu.pl//handle/item/2576
dc.language.isopl
dc.rightsClosedAccess
dc.subject.enshaping of content of employment relationship
dc.subject.enprivate law
dc.subject.enpublic law
dc.subject.enemployment law
dc.subject.enequality of parties
dc.subject.enemployment law
dc.subject.enemployee dignity
dc.subject.enlabor law sources
dc.subject.enemployment relationship
dc.subject.enemployer responsibility
dc.subject.enemployee responsibility
dc.subject.ennotice period
dc.subject.ennon-competition
dc.subject.enfringe benefits
dc.subject.enfringe benefits
dc.subject.enprotection of employment
dc.subject.ensanction
dc.subject.endefective legal action
dc.subject.enbreach of law
dc.subject.enprinciples of social coexistence
dc.subject.enabsolute invalidity
dc.subject.enprinciples of social coexistence
dc.subject.enprinciple of equal treatment in employment
dc.subject.enprinciple of employee privilege
dc.subject.enrights and obligations of the employer and employee
dc.subject.enshaping of the content of an employment relationship
dc.subject.enterms and conditions of work and pay
dc.subject.enemployment contract
dc.subject.encontent of the employment relationship
dc.subject.plkształtowanie treści stosunku pracy
dc.subject.plprawo prywatne
dc.subject.plprawo publiczne
dc.subject.plprawo cywilne
dc.subject.plprawo pracy
dc.subject.plrównorzędność stron
dc.subject.plgodność pracownika
dc.subject.plnormy semiimperatywne
dc.subject.plnormy semiimperatywne
dc.subject.plźródła prawa pracy
dc.subject.plstosunek pracy
dc.subject.plstosunek zobowiązaniowy
dc.subject.plkierownictwo pracodawcy
dc.subject.plpodporządkowanie
dc.subject.plfunkcje prawa pracy
dc.subject.plautonomia woli
dc.subject.plswoboda umów
dc.subject.pltreść stosunku pracy
dc.subject.plwarunki pracy i płacy
dc.subject.plklauzule autonomiczne
dc.subject.plkształtowanie treści stosunku prawnego
dc.subject.plprawa i obowiązki pracodawcy i pracownika
dc.subject.plzasada uprzywilejowania pracownika
dc.subject.plzasada równego traktowania w zatrudnieniu
dc.subject.plbezwzględna nieważność
dc.subject.plwłaściwość stosunku prawnego
dc.subject.plnatura stosunku prawnego
dc.subject.plsprzeczność z ustawą
dc.subject.plobejście prawa
dc.subject.plwadliwe czynności prawne
dc.subject.plsankcja
dc.subject.plochrona pracy
dc.subject.plmiejsce wykonywania pracy
dc.subject.plmiejsce pracy
dc.subject.plwynagrodzenie
dc.subject.plświadczenia związane z pracą
dc.subject.plzakaz konkurencji
dc.subject.plokres wypowiedzenia
dc.subject.plodpowiedzialność pracownika
dc.subject.plodpowiedzialność pracodawcy
dc.titleSwoboda umów oraz jej ograniczenia przy kształtowaniu treści stosunku pracy
dc.title.alternativeFreedom of contract and its limitations in shaping the content of an employment relationship
dc.typeDoctoralThesis
dspace.entity.typePublication