Mechanizmy dystrybucji świadczeń socjalnych w ośrodkach pomocy społecznej w Polsce

Uproszczony widok
dc.abstract.plCelem pracy jest analiza mechanizmów dystrybucji świadczeń socjalnych w ośrodkach pomocy społecznej w Polsce. Autor pracy koncentruje się na odpowiedzi na pytanie o to, jak w kontekście codziennego doświadczenia pracowników socjalnych realizowane jest prawo i procedury dotyczące kwalifikacji beneficjentów do wsparcia oraz realizacji zasiłków. Dotychczasowe badania skupiały się głównie na regułach formalnych procesu dystrybucji świadczeń, pomijając praktyczne aspekty i perspektywę osób, które są odpowiedzialne za wykonywanie tych reguł. W pracy scharakteryzowana została „ukryta” strona polityki świadczeń, której nie da się opisać wykorzystując oficjalne dane urzędów i raporty dotyczące realizacji zadań ośrodków pomocy społecznej. Autor prezentuje politykę świadczeń socjalnych jako część „moralnej gospodarki” państwa opiekuńczego, która ma na celu reprodukcję podziałów na „zasługujących” i „niezasługujących” na wsparcie obywateli. W tej perspektywie, mechanizmy dystrybucji świadczeń socjalnych opierają się na moralnych regułach życia społecznego i odzwierciedlają określoną wizję społecznej sprawiedliwości. Szczególną rolę pełnią same narzędzia świadczeń socjalnych, które autor traktuje jak specjalną "walutę państwa" służącą kontroli relacji między przedstawicielami władzy państwowej a beneficjentami. Jako „agenci państwa” pracownicy socjalni z jednej strony są zobowiązani do realizacji procedur i przepisów prawa dotyczących świadczeń zgodnie z założeniami przyjętej polityki. Z drugiej, są profesjonalistami pomocy działającymi na rzecz beneficjentów, których reprezentują w kontaktach z państwem. Uwikłani w to „pośrednictwo” doświadczają dylematów decyzyjnych, które powstają w wyniku zderzenia procedur z rzeczywistymi problemami obywateli. Ich sprawczość leży we władzy dyskrecjonalnej i możliwości „tłumaczenia” przepisów na rzeczywiste sytuacje. Codzienna praktyka powoduje, że pracownicy socjalni wykształcają moralne dyspozycje do podejmowania decyzji o świadczeniach – mają swoją wizję sprawiedliwości systemu i dokonują osądów moralnych na beneficjentach starając się „dopasować” swoje działania do tego, co sami uważają za właściwe. W pracy zaprezentowano wyniki badań jakościowych, wywiadów oraz obserwacji prowadzonych w ośrodkach pomocy społecznych, ankiety z pracownikami socjalnymi oraz analizy orzeczeń sądowych w postępowaniach odwoławczych w zakresie zasiłków z pomocy społecznej. Wyniki prezentują wizję społecznej sprawiedliwości, która wyłania się z obowiązujących przepisów prawa dotyczących świadczeń socjalnych, stosunek pracowników socjalnych do przepisów i procedur, uwarunkowania lokalne i organizacyjne ich pracy, a także praktykę decyzyjną ośrodków związaną z dystrybucją.
dc.abstract.plThe main topic of dissertation is the mechanisms of social benefits distribution in social welfare offices in Poland. Author focuses on understanding how, in the context of the daily experiences of social workers, the procedures for welfare allowances distribution are implemented. Previous research in this field has mainly focused on the formal rules of the welfare allowances distribution process, overlooking practical aspects and the perspective of individuals responsible for executing these rules. Author describe the "hidden" dimension of welfare allowance policy, which cannot be described using official data from authorities and reports from the welfare offices. The main assumption of the work is that allowance policy is part of the "moral economy" of the welfare state, aimed at reproducing divisions between "deserving" and "undeserving" poor. From this perspective, mechanisms of welfare allowance distribution are based on moral rules and reflect a particular vision of social justice. Welfare allowances play a significant role: they are special money, the "currency of the state" which is used to control the relationship between representatives of state power and beneficiaries. As "agents of the state" social workers are obligated to follow the procedures and legal provisions regarding benefits according to the adopted policy. On the other hand, social workers are also professional helpers aimed to better of beneficiaries well-being, whom they represent in front of the state. Entangled in this "mediation" they experience dilemmas that arise from the collision between procedures and the real problems faced by citizens. Their agency lies in the discretionary power and the ability to "interpret" regulations in light of every-day problems. Daily practice leads social workers to develop moral dispositions, as they have their own vision of justice within the system and pass moral judgments on beneficiaries. The study presents the results of qualitative research: interviews, and observations conducted in welfare offices in Poland, surveys with social workers, and analysis of court judgments and appellations regarding welfare allowances. The findings present a vision of social justice emerging from the applicable laws on social benefits, the attitudes of social workers towards regulations and procedures, the local and organizational determinants of their work, as well as the decision-making practices of the welfare offices related to the distribution of allowances.
dc.affiliation.departmentWydział Socjologii
dc.contributor.authorTrochymiak, Mateusz
dc.date.accessioned2023-11-21T07:31:38Z
dc.date.available2023-11-21T07:31:38Z
dc.date.defence2023-12-01
dc.date.issued2023-11-21
dc.description.additionalLink archiwalny https://depotuw.ceon.pl/handle/item/4781
dc.description.promoterKiersztyn, Anna
dc.description.promoterPoławski, Paweł
dc.identifier.urihttps://repozytorium.uw.edu.pl//handle/item/4781
dc.language.isopl
dc.rightsClosedAccess
dc.subject.plsocjologia pieniądza
dc.subject.plpracownicy socjalni
dc.subject.plpomoc społeczna
dc.subject.plświadczenia socjalne
dc.subject.plpolityka społeczna
dc.subject.plsociology of money
dc.subject.plsocial workers
dc.subject.plsocial assitance
dc.subject.plwelfare transfers
dc.subject.plsocial policy
dc.titleMechanizmy dystrybucji świadczeń socjalnych w ośrodkach pomocy społecznej w Polsce
dc.title.alternativeDistribution of cash transfers in welfare assistance offices in Poland
dc.typeDoctoralThesis
dspace.entity.typePublication